Devlet Memurları Kanunu Madde 164 Aylığın Ödeme Zamanı ve Esasları

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 164. maddesi, devlet memurlarına aylıkların hangi tarihte, hangi usulle ve hangi esaslara göre ödeneceğini düzenlemektedir. Memur maaşlarının zamanında ve doğru şekilde ödenmesi, kamu personelinin en temel mali hakları arasında yer almaktadır. Bu düzenleme, aylık ödemelerinde birlik sağlanmasını, hak kayıplarının önlenmesini ve kamu idaresinin mali işlemlerini belirli kurallar çerçevesinde yürütmesini amaçlamaktadır. Aylığın ödeme zamanı ve esaslarına ilişkin hükümler, hem idare hem de devlet memurları açısından uygulamada büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle DMK Madde 164, kamu personelinin mali haklarını güvence altına alan temel düzenlemelerden biridir.

Madde Metni

Aylığın ödeme zamanı ve Esasları

Madde 164 – (Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975 – 1897/1 md.)

Memurlara aylıkları her ayın başında peşin ödenir. Emekliye ayrılma ve ölüm hallerinde o aya ait peşin ödenen aylık, geri alınmaz.

Sözleşmeli personelin ücretleri sözleşme şartlarına göre; geçici personelin gündelikleri gün hesabıyla hafta veya ay sonlarında ödenir.

(Ek: 5/7/1991 – KHK-433/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/5/1992 tarihli ve E. 1991/33, K. 1992/32 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/7 md.) Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu hükümlerine göre almakta bulunan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri (sözleşmeli statüdeki personel dahil) ile kamu ve özel kesimde iş kanunlarına göre istihdam edilen işçilere çeşitli adlar altında yapılan nakdi ve ayni nitelikteki tüm ödemelerin hesaplanma kolaylığını ve basitliğini sağlamak amacıyla, bordro düzenlemesine, tahakkuk ve ödeme işlem ve sürelerine ilişkin esas ve usulleri tesbit etmeye, aydan daha kısa ya da daha uzun sürelerde yapılan ödemelerin aylık dönemler itibariyle tahakkuk ettirilmesi ve ödenmesine karar vermeye Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.

(Ek: 5/7/1991 – KHK-433/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/5/1992 tarihli ve E. 1991/33, K. 1992/32 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/7 md.) Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye Bakanlığı yetkilidir.

DMK Madde 164 Aylığın Ödeme Zamanı ve Esasları Neyi Düzenler?

DMK’nın 164. maddesi, devlet memurlarına ait aylıkların hangi tarihte ödeneceğini ve ödeme işlemlerinde uygulanacak temel esasları düzenlemektedir. Böylece memur maaşlarının düzenli, öngörülebilir ve hukuka uygun şekilde ödenmesi amaçlanmaktadır.

Madde, aylık ödemelerine ilişkin uygulamada ortaya çıkabilecek tereddütleri önleyerek kamu kurumlarında ödeme birliğinin sağlanmasına katkıda bulunmaktadır.

Memur Aylıkları Ne Zaman Ödenir?

Devlet memurlarının aylıkları, 657 sayılı Kanun’da belirlenen ödeme esaslarına uygun olarak ödenmektedir.

Aylıkların zamanında ödenmesi, memurun mali haklarının korunmasının yanı sıra kamu hizmetinin sürekliliği açısından da önem taşımaktadır.

Aylık Ödemelerinde Hangi Esaslar Uygulanır?

Memur aylıklarının ödenmesinde;

• Kanuni ödeme tarihi,
• Memurun görev ve statüsü,
• Hak kazanılan aylık tutarı,
• İlgili mali mevzuat hükümleri

esas alınmaktadır.

İdare, aylık ödemelerini yürürlükteki mevzuata uygun şekilde gerçekleştirmekle yükümlüdür.

Aylıkların Geç Ödenmesi Hâlinde Ne Olur?

Aylıkların haklı bir neden olmaksızın gecikmesi, memurun mali haklarını etkileyebilecek sonuçlar doğurabilir.

Bu gibi durumlarda idarenin gecikmenin nedenini ortadan kaldırması ve mevzuata uygun şekilde ödeme yapması gerekmektedir.

Aylık Ödemelerinde Hata Yapılırsa Ne Yapılabilir?

Memur, aylığının eksik veya hatalı ödendiğini düşünüyorsa öncelikle ilgili idareye başvurabilir.

Başvurunun reddedilmesi veya sorunun giderilmemesi hâlinde idari yargıda dava açılması mümkündür.

Aylık Ödemelerinde Hukuki Güvence Neden Önemlidir?

Aylığın zamanında ve doğru şekilde ödenmesi, devlet memurlarının mali güvenliğini sağlayan temel güvencelerden biridir.

Bu düzenleme sayesinde memurların hak ettikleri ücretlere zamanında ulaşmaları ve kamu idaresinin mali işlemlerini hukuka uygun şekilde yürütmesi amaçlanmaktadır.

DMK Madde 164 ile DMK Madde 163 Arasındaki Fark Nedir?

DMK Madde 163, istisnai memurluklardan ayrılanların hukuki durumunu düzenlemektedir.

DMK Madde 164 ise devlet memurlarının aylıklarının ödeme zamanı ve ödeme esaslarını konu almaktadır.

Dolayısıyla 163. madde personelin statüsüne ilişkin hükümler içerirken, 164. madde doğrudan memur maaşlarının ödenme usulüne ilişkin mali düzenlemeler getirmektedir.

DMK Madde 164’ün Önemi

DMK’nın 164. maddesi, memur maaşlarının belirli bir düzen içerisinde ve hukuka uygun şekilde ödenmesini sağlayan temel hükümlerden biridir. Aylık ödeme tarihinin ve ödeme esaslarının kanunla belirlenmiş olması, kamu personelinin mali haklarının güvence altına alınmasına katkı sağlamaktadır. Ayrıca kamu kurumlarında ödeme uygulamalarında birlik oluşturularak hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik ilkeleri güçlendirilmektedir.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

Aylık ödemelerinde memurun görev durumu, hak kazanılan aylık tutarı ve ödeme tarihine ilişkin mevzuat hükümleri birlikte değerlendirilmelidir. İdarelerin maaş ödemelerini süresinde ve doğru tutar üzerinden gerçekleştirmesi, hak kayıplarının ve idari uyuşmazlıkların önlenmesi açısından önem taşımaktadır. Ödeme hatası tespit edilmesi hâlinde ise idareye zamanında başvurulması ve gerektiğinde yargı yoluna gidilmesi hakların korunmasını sağlayacaktır.

Sık Sorulan Sorular