657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 156. maddesi, yurt dışında sürekli veya geçici görevle bulunan devlet memurlarına ödenecek aylıklara ilişkin temel esasları düzenlemektedir. Yurt dışında görev yapan memurların mali hakları, görevin niteliği, görev yeri ve ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınarak belirlenmektedir. Bu düzenleme, yurt dışındaki kamu hizmetlerinin etkin şekilde yürütülmesini sağlarken memurların mali haklarının da hukuki güvence altında korunmasını amaçlamaktadır. Bu nedenle DMK Madde 156, yurt dışında görev yapan kamu personelinin mali hakları bakımından önemli hükümler içermektedir.

Madde Metni
Madde 156 – (Değişik: 31/7/1970 – 1327/57 md.)
Kurumların yurt dışı kuruluşlarına dahil kadrolarında görev alan Devlet memurlarının aylıkları, 155 inci maddeye göre tespit edilen brüt aylık tutarın, Cumhurbaşkanı tarafından tespit edilecek emsal ile çarpılmasından hasıl olacak miktar üzerinden ödenir. Asıl aylığın ödeme miktarı ile emsali tutarı arasındaki fark, her türlü vergiden müstesnadır.
(Mülga ikinci fıkra: 29/6/2012-6338/3 md.)
DMK Madde 156 Yurt Dışında Aylıklar Neyi Düzenler?
DMK’nın 156. maddesi, yurt dışında görev yapan devlet memurlarına ödenecek aylıkların hangi esaslara göre belirleneceğini düzenlemektedir. Madde kapsamında, yurt dışı görevlerinde uygulanacak mali haklara ilişkin genel çerçeve ortaya konulmaktadır.
Yurt dışında görev yapan memurların aylıkları, yalnızca yurt içindeki maaş sistemine göre değil, ilgili özel düzenlemeler de dikkate alınarak belirlenmektedir.
Yurt Dışında Görev Yapan Memurların Aylıkları Nasıl Belirlenir?
Yurt dışında görev yapan memurların aylıkları belirlenirken;
- Görevin niteliği,
- Görev yapılan ülke,
- Atanılan kadro,
- İlgili mali mevzuat hükümleri,
- Yurt dışı görevlendirmesine ilişkin özel düzenlemeler
birlikte değerlendirilmektedir.
Bu sayede yurt dışındaki görev koşullarına uygun bir mali sistem oluşturulmaktadır.
Yurt Dışı Aylıkları Kimleri Kapsar?
DMK Madde 156, ilgili mevzuat uyarınca yurt dışında görev yapmak üzere görevlendirilen devlet memurlarını kapsamaktadır.
Ancak her yurt dışı görevlendirme aynı mali haklara tabi olmayabilir. Görevlendirmenin hukuki niteliği ve özel mevzuat hükümleri uygulanacak mali hakların belirlenmesinde önem taşımaktadır.
Yurt Dışı Aylıkları Değişebilir mi?
Evet. Yurt dışındaki görev yerinin değişmesi, görev süresinin uzatılması veya ilgili mali mevzuatta yapılan değişiklikler nedeniyle memurun aylığında değişiklik meydana gelebilir.
Bu nedenle ödemelerin güncel mevzuat hükümlerine göre hesaplanması gerekmektedir.
Yurt Dışında Görev Yapan Memurların Mali Hakları Nelerdir?
Yurt dışında görev yapan memurlar, kanun ve ilgili mevzuat kapsamında öngörülen mali haklardan yararlanabilmektedir.
Bu hakların kapsamı, görevlendirmenin niteliğine ve uygulanacak özel düzenlemelere göre farklılık gösterebilir.
Yurt Dışı Aylıklarıyla İlgili Uyuşmazlıklarda Dava Açılabilir mi?
Evet. Yurt dışında görev yapan memurun aylığının eksik veya hatalı hesaplandığı ya da mali haklarının hukuka aykırı şekilde sınırlandırıldığı iddiasıyla idari başvuru yapılabilir.
Başvurunun reddedilmesi veya talebin karşılanmaması hâlinde idari yargıda dava açılması mümkündür.
DMK Madde 156 ile DMK Madde 155 Arasındaki Fark Nedir?
DMK Madde 155, devlet memurlarına genel olarak ödenecek aylık tutarlarının belirlenmesine ilişkin esasları düzenlemektedir.
DMK Madde 156 ise yurt dışında görev yapan memurların aylıklarına ilişkin özel hükümleri konu almaktadır.
Dolayısıyla 156. madde, yurt dışı görevlendirmelerine özgü mali hakları düzenleyen özel nitelikli bir hükümdür.
DMK Madde 156’nın Önemi
DMK’nın 156. maddesi, yurt dışında görev yapan devlet memurlarının mali haklarının hukuka uygun şekilde belirlenmesini sağlayan önemli düzenlemelerden biridir. Farklı ülkelerde ve farklı çalışma koşullarında görev yapan kamu personelinin mali haklarının belirli esaslara bağlanması, hem kamu hizmetinin sürekliliğini hem de personelin mali güvenliğini desteklemektedir.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
Yurt dışı aylıkları hesaplanırken görevlendirmenin hukuki niteliği, görev yapılan ülke, görev süresi ve ilgili özel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir. İdarelerin güncel düzenlemelere uygun işlem tesis etmesi ve ödemeleri yürürlükteki mevzuata göre gerçekleştirmesi hak kayıplarının önlenmesi açısından önem taşımaktadır.
Sık Sorulan Sorular
DMK Madde 156 neyi düzenler?
Yurt dışında görev yapan devlet memurlarına ödenecek aylıklara ilişkin temel esasları düzenlemektedir.
Yurt dışında görev yapan her memur aynı aylığı mı alır?
Hayır. Görevin niteliği, görev yeri ve ilgili mevzuat hükümlerine göre ödenecek aylıklar farklılık gösterebilir.
Yurt dışı aylıklarının hatalı hesaplanması hâlinde dava açılabilir mi?
Evet. İdari başvuru sonrasında idari yargıda dava açılması mümkündür.

