657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 15, devlet memurlarının basına bilgi veya demeç verme yasağını düzenlemektedir. Kamu hizmetlerinde kurumsal bütünlük, idari disiplin ve resmî bilgi akışının güvenilirliği açısından önemli olan bu madde, memurların görevleriyle ilgili konularda yetkisiz şekilde açıklama yapmasını sınırlandırır. DMK Madde 15, kamu kurumlarının açıklama yetkisinin belirli makamlar aracılığıyla kullanılmasını amaçlar. Böylece kamuoyuna sunulan bilgilerin doğru, kontrollü ve kurumsal sorumluluk çerçevesinde paylaşılması sağlanır.
Madde Metni
Devlet Memurları, kamu görevleri hakkında basına, haber ajanslarına veya radyo ve televizyon kurumlarına bilgi veya demeç veremezler. Bu konuda gerekli bilgi ancak bakanın yetkili kılacağı görevli illerde valiler veya yetkili kılacağı görevli tarafından verilebilir.
Askeri hizmet ile ilgili bilgiler özel kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin yetkili, kıldığı personel dışın da hiç bir kimse tarafından açıklanamaz.
657 Sayılı Kanun Madde 15 Ne Anlama Gelir?
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 15. maddesi, devlet memurlarının görevleriyle ilgili konularda basına, haber ajanslarına, radyo, televizyon ve diğer medya kuruluşlarına bilgi veya demeç vermesini düzenlemektedir.
Maddeye göre kamu kurumlarını ilgilendiren açıklamalar, kural olarak yalnızca yetkili amirler veya bu konuda açıkça yetkilendirilen kişiler tarafından yapılabilir. Bu düzenleme sayesinde kamu kurumları adına yapılacak açıklamaların doğru, tutarlı ve kurumsal görüşü yansıtacak şekilde kamuoyuna aktarılması amaçlanmaktadır.
Dolayısıyla devlet memurları, görevlerinden kaynaklanan bilgi ve belgeleri kişisel değerlendirmeleriyle kamuoyuna açıklayamaz.
Basına Bilgi Verme Yetkisi Kimdedir?
Madde 15 uyarınca kamu kurumları adına basına açıklama yapma yetkisi, ilgili kurumun yetkili amirlerine veya bu konuda açıkça yetki verilen görevlilere aittir.
Diğer devlet memurları ise görevleri nedeniyle edindikleri bilgi ve belgeleri, kurumun izni veya yetkilendirmesi olmaksızın basınla paylaşamaz. Bu kural, yalnızca geleneksel basın kuruluşlarını değil; televizyon, radyo, internet haber siteleri ve diğer iletişim araçlarını da kapsayacak şekilde uygulanmaktadır.
Basına Bilgi Verme Yasağının Amacı Nedir?
Madde 15’in temel amacı, kamu kurumlarının tek seslilik ve kurumsal temsil ilkesi doğrultusunda hareket etmesini sağlamaktır.
Bu düzenleme sayesinde;
- Kurum adına çelişkili açıklamalar yapılmasının önüne geçilir.
- Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi sağlanır.
- Gizli veya açıklanması sakıncalı bilgilerin paylaşılması engellenir.
- Kamu hizmetine duyulan güven korunur.
- Kurumsal disiplin ve idari düzen güçlendirilir.
Bu nedenle madde, yalnızca bir yasak hükmü değil, aynı zamanda kamu yönetiminde kurumsal iletişimi düzenleyen önemli bir ilkedir.
Basına Yetkisiz Açıklama Yapmanın Sonuçları
Devlet memurunun yetkisi bulunmadığı hâlde görevine ilişkin konularda basına bilgi veya demeç vermesi, olayın niteliğine göre 657 sayılı Kanun’un disiplin hükümleri kapsamında değerlendirilebilir.
Bunun yanında açıklanan bilginin niteliğine göre gizli bilgilerin açıklanması, kişisel verilerin korunması, devlet sırrı veya diğer özel mevzuat hükümleri de gündeme gelebilir.
Her somut olayda açıklamanın içeriği, memurun yetkisi, açıklamanın kamu hizmetine etkisi ve ilgili mevzuat birlikte değerlendirilerek hukuki sonuç belirlenir.
Madde 15 Neden Önemlidir?
DMK Madde 15, kamu kurumlarının kamuoyuyla ilişkilerinde kurumsal düzeni sağlayan temel hükümlerden biridir. Kamu adına yapılacak açıklamaların yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmesi, hem bilgi kirliliğinin önlenmesine hem de kamu yönetimine duyulan güvenin korunmasına katkı sağlamaktadır.
Bu düzenleme aynı zamanda şeffaflık, kurumsal sorumluluk, bilgi güvenliği ve idari disiplin ilkeleri arasında dengeli bir yapı kurulmasını amaçlamaktadır.
Sık Sorulan Sorular
657 sayılı Kanun’un 15. maddesi neyi düzenler?
Devlet memurlarının görevleriyle ilgili konularda yetkisiz şekilde basına bilgi veya demeç vermesini yasaklar.
Memurlar hiçbir konuda açıklama yapamaz mı?
Kişisel görüş açıklamaları ayrı değerlendirilir; ancak görevle ilgili resmî bilgi paylaşımı yetkili makamların iznine tabidir.
Madde 15’e aykırılık disiplin cezası doğurur mu?
Evet. Yetkisiz bilgi veya demeç verilmesi fiilin niteliğine göre disiplin yaptırımına neden olabilir.
