Devlet Memurları Kanunu Madde 141 Görevden Uzaklaştırılan veya Görevinden Uzak Kalan Memurların Hak ve Yükümlülüğü

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 141, görevden uzaklaştırılan veya herhangi bir nedenle görevinden uzak kalan devlet memurlarının mali hakları, özlük hakları ve yükümlülüklerini düzenlemektedir. DMK Madde 141, görevden uzaklaştırmanın bir disiplin cezası değil, geçici bir tedbir olmasından hareketle memurun bazı haklarının korunmasını amaçlamaktadır. Kanun uyarınca görevden uzaklaştırılan memura aylık ve diğer haklarının üçte ikisi ödenir, sosyal hakları ise ilgili mevzuat çerçevesinde devam eder. Soruşturma sonunda memurun göreve iade edilmesi hâlinde ise kesilen mali hakların şartları oluşmuşsa kendisine ödenmesi söz konusu olabilir.

Madde Metni

Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülüğü

Madde 141 – (Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul; 15/5/1975 – 1897/1 md.)

Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir. Bu gibiler bu Kanunun öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam ederler.

143 üncü maddede sayılan durumların gerçekleşmesi halinde, bunların aylıklarının kesilmiş olan üçte biri kendilerine ödenir ve görevden uzakta geçirdikleri süre, derecelerindeki kademe ilerlemesinde ve bu sürenin derece yükselmesi için gerekli en az bekleme süresini aşan kısmı, üst dereceye yükselmeleri halinde, bu derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir.

DMK Madde 141 Neyi Düzenler?

DMK Madde 141, görevden uzaklaştırılan veya kanunda belirtilen nedenlerle görevinden uzak kalan memurların haklarını ve yükümlülüklerini düzenlemektedir.

Madde, görevden uzaklaştırma tedbirinin uygulanması sırasında memurun tamamen haklarından yoksun bırakılmasını önlemeyi ve kamu hizmetinin gerekleri ile memurun mali güvenceleri arasında denge kurulmasını amaçlamaktadır.

Bu yönüyle madde, kamu personel hukukunda önemli koruyucu düzenlemelerden biridir.

Görevden Uzaklaştırılan Memurun Maaşı Kesilir mi?

Evet. Ancak maaşın tamamı kesilmez.

DMK Madde 141’e göre görevden uzaklaştırılan memura aylığının üçte ikisi ödenir.

Bu düzenleme, görevden uzaklaştırmanın kesin bir yaptırım değil, geçici bir tedbir olması nedeniyle memurun temel mali güvencelerinin korunmasını hedeflemektedir.

Görevden Uzaklaştırılan Memura Maaşının Ne Kadarı Ödenir?

Kanun gereğince görevden uzaklaştırılan memura aylık ve diğer mali haklarının üçte ikisi ödenmeye devam eder.

Kalan kısmın ödenip ödenmeyeceği ise soruşturmanın sonucuna ve kanundaki şartların gerçekleşmesine bağlıdır.

Her somut olayda uygulanacak mali hükümler ayrıca değerlendirilmelidir.

Görevden Uzaklaştırılan Memurun Sosyal Hakları Devam Eder mi?

Evet. Görevden uzaklaştırılan memurun sosyal güvenlik ve diğer özlük hakları, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde korunmaya devam eder.

Görevden uzaklaştırma, memuriyet statüsünü sona erdirmediği için memur ile idare arasındaki hukuki ilişki devam eder.

Bu nedenle memurun hakları tamamen ortadan kalkmaz.

Görevden Uzaklaştırılan Memurun Yükümlülükleri Devam Eder mi?

Evet. Görevden uzaklaştırılan memur, devlet memuru sıfatını koruduğundan 657 sayılı Kanun’dan doğan sadakat, tarafsızlık ve gizlilik gibi yükümlülüklere uymaya devam etmek zorundadır.

Görevden uzaklaştırma yalnızca görevin fiilen yerine getirilmesini geçici olarak durdurur.

Memurun kanundan doğan diğer yükümlülükleri ise devam eder.

Görevine İade Edilen Memur Kesilen Maaşını Alabilir mi?

Evet. Soruşturma sonunda memurun göreve iade edilmesi ve kanunda öngörülen şartların gerçekleşmesi hâlinde, görevden uzaklaştırma süresince kesilen mali hakların ödenmesi gündeme gelebilir.

Bu değerlendirme, soruşturmanın sonucu ve ilgili mevzuat hükümlerine göre yapılır.

Her olayın mali sonuçları farklılık gösterebilir.

Görevden Uzaklaştırılan Memur Başka Bir İşte Çalışabilir mi?

Görevden uzaklaştırma, memurun devlet memurluğu statüsünü sona erdirmez.

Bu nedenle memur, 657 sayılı Kanun’da yer alan ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlere ilişkin yasaklar ile görev ve etik kurallarına uymaya devam etmek zorundadır.

Görevden uzaklaştırılmış olması, memura serbestçe başka bir işte çalışma hakkı tanımaz.

Görevden Uzaklaştırılan Memur Göreve Dönünce Hak Kaybı Yaşar mı?

Göreve dönüş sonrasında memurun mali ve özlük hakları, soruşturmanın sonucu doğrultusunda ilgili mevzuata göre yeniden değerlendirilir.

Haksız veya yersiz görevden uzaklaştırma nedeniyle doğan hak kayıpları, şartları varsa telafi edilebilir.

Bu konuda uygulanacak hükümler somut olayın özelliklerine göre değişiklik gösterebilir.

Görevden Uzaklaştırılan Memur Disiplin Soruşturmasına Katılmak Zorunda mıdır?

Evet. Görevden uzaklaştırılmış olsa bile memur, yürütülen disiplin veya ceza soruşturmasında savunma vermek ve usulüne uygun çağrılara uymakla yükümlüdür.

Savunma hakkının kullanılması, disiplin sürecinin temel güvencelerinden biridir.

Soruşturma sürecindeki yükümlülükler görevden uzaklaştırmayla sona ermez.

Görevden Uzaklaştırma Memuriyetin Sona Erdiği Anlamına Gelir mi?

Hayır. Görevden uzaklaştırma geçici ve ihtiyati bir tedbirdir.

Memuriyet statüsü devam eder ve soruşturmanın sonucuna göre memur görevine dönebileceği gibi hakkında farklı idari işlemler de uygulanabilir.

Bu nedenle görevden uzaklaştırma ile memuriyetten çıkarma birbirinden tamamen farklı hukuki işlemlerdir.

Görevden Uzaklaştırılan Memur Dava Açabilir mi?

Evet. Görevden uzaklaştırılan memur, görevden uzaklaştırma kararına veya buna bağlı işlemlere karşı idari yargıda iptal davası açabilir.

Ayrıca şartları oluşmuşsa uğradığı zararların giderilmesi için ilgili hukuki yollara da başvurabilir.

Mahkeme, işlemi hukuka uygunluk yönünden denetleyecektir.

DMK Madde 140 ile Madde 141 Arasındaki Fark Nedir?

DMK Madde 140, ceza kovuşturması sırasında görevden uzaklaştırma tedbirinin devamı ve iki ayda bir gözden geçirilmesini düzenlemektedir.

DMK Madde 141 ise görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların mali haklarını, özlük haklarını ve yükümlülüklerini düzenlemektedir.

Kısaca Madde 140 görevden uzaklaştırma tedbirinin uygulanmasını, Madde 141 ise bu tedbir süresince memurun hak ve yükümlülüklerini düzenlemektedir.

DMK Madde 141’in Önemi

DMK Madde 141, görevden uzaklaştırılan memurların temel mali ve özlük haklarını güvence altına alarak kamu yararı ile memurun hakları arasında denge kurulmasını sağlamaktadır.

Görevden uzaklaştırmanın bir disiplin cezası değil, geçici bir tedbir olması nedeniyle memurun aylığının belirli bir kısmının ödenmeye devam etmesi ve soruşturma sonucuna göre hak kayıplarının giderilebilmesi, hukuk devleti ilkesinin önemli yansımalarındandır.

Bu yönüyle madde, hem kamu hizmetinin güvenilirliğini korumakta hem de memurların ekonomik ve hukuki güvencelerini desteklemektedir.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

DMK Madde 141 kapsamında, görevden uzaklaştırılan memurların maaş ve diğer mali hakları kanunda öngörülen esaslara göre hesaplanmalıdır. Tedbir süresince memurun aylık ve diğer mali haklarının üçte ikisinin ödenmesi, soruşturma sonucunda göreve iade edilmesi hâlinde ise kesilen kısmın ödenmesine ilişkin hükümlerin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Ayrıca görevden uzaklaştırma süresince memuriyet statüsü devam ettiğinden, memur 657 sayılı Kanun’dan kaynaklanan yükümlülüklerine uymaya devam etmeli, idare ise memurun özlük haklarını ve usul güvencelerini gözeterek işlem tesis etmelidir.

Sık Sorulan Sorular