657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 137, devlet memurları hakkında yürütülen disiplin soruşturması veya ceza soruşturması sırasında uygulanabilecek görevden uzaklaştırma tedbirini düzenlemektedir. DMK Madde 137, görevden uzaklaştırmanın bir disiplin cezası değil, kamu hizmetinin sağlıklı şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla başvurulan geçici ve ihtiyati bir tedbir olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Memurun görevde kalmasının soruşturmanın selametine, delillerin korunmasına veya kamu hizmetinin güvenilirliğine zarar verebileceği durumlarda görevden uzaklaştırma kararı alınabilir. Bu tedbir, soruşturmanın tamamlanmasıyla birlikte yeniden değerlendirilir.
Madde Metni
Madde 137 – Görevden uzaklaştırma, Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek Devlet memurları hakkında alınan ihtiyati bir tedbirdir.
Görevden uzaklaştırma tedbiri, soruşturmanın herhangi bir safhasında da alınabilir.
DMK Madde 137 Neyi Düzenler?
DMK Madde 137, devlet memurlarının hangi durumlarda görevden uzaklaştırılabileceğini ve bu işlemin hukuki niteliğini düzenlemektedir.
Maddeye göre görevden uzaklaştırma, disiplin veya ceza soruşturmasının sağlıklı şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla başvurulan ihtiyati bir idari tedbirdir.
Bu nedenle görevden uzaklaştırma kararı, memurun suçlu olduğu anlamına gelmez.
Görevden Uzaklaştırma Nedir?
Görevden uzaklaştırma, hakkında disiplin veya ceza soruşturması yürütülen memurun geçici olarak görevinden el çektirilmesidir.
Bu tedbirin amacı, soruşturmanın tarafsız ve güvenilir biçimde yürütülmesini sağlamak, delillerin korunmasına katkıda bulunmak ve kamu hizmetinin düzenini korumaktır.
Görevden uzaklaştırma, cezalandırma amacı taşımaz.
Görevden Uzaklaştırma Bir Disiplin Cezası mıdır?
Hayır. DMK Madde 137 uyarınca görevden uzaklaştırma bir disiplin cezası değildir.
Bu işlem, yalnızca soruşturmanın sağlıklı yürütülmesi amacıyla uygulanan geçici bir koruma tedbiridir.
Soruşturma sonunda memur hakkında herhangi bir disiplin cezası verilmemesi de mümkündür.
Hangi Durumlarda Görevden Uzaklaştırma Kararı Verilebilir?
Görevden uzaklaştırma kararı;
- Disiplin soruşturmasının yürütülmesi,
- Ceza soruşturması veya kovuşturmasının bulunması,
- Memurun görevde kalmasının soruşturmayı olumsuz etkileyebilecek olması,
- Kamu hizmetinin güvenilirliğinin korunması
gibi nedenlerle uygulanabilir.
Her somut olay, ölçülülük ve kamu yararı ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Görevden Uzaklaştırma Süresince Memurun Statüsü Devam Eder mi?
Evet. Görevden uzaklaştırılan kişi devlet memuru olma sıfatını kaybetmez.
Memurun memuriyet statüsü devam eder ancak görevini geçici olarak yerine getiremez.
Görevden uzaklaştırma, memuriyetin sona erdiği anlamına gelmez.
Görevden Uzaklaştırma Kararı Kim Tarafından Verilir?
Görevden uzaklaştırma kararı, 657 sayılı Kanun’da belirtilen yetkili makamlar tarafından alınabilir.
Yetkisiz makam tarafından verilen görevden uzaklaştırma kararı hukuka aykırı sayılabilir.
Bu nedenle kararın yetki kurallarına uygun olarak tesis edilmesi zorunludur.
Görevden Uzaklaştırılan Memurun Hakları Devam Eder mi?
Evet. Görevden uzaklaştırılan memurun kanundan doğan bazı mali ve özlük hakları devam eder.
Özellikle aylık ve diğer mali haklara ilişkin uygulanacak hükümler DMK’nın ilgili maddelerinde ayrıca düzenlenmiştir.
Tedbir süresince memurun temel hakları gözetilmelidir.
Görevden Uzaklaştırma Ne Kadar Sürebilir?
Görevden uzaklaştırma süresi, yürütülen soruşturmanın niteliğine göre değişebilir.
Ancak bu tedbir gereğinden uzun süre devam ettirilemez ve idare tarafından belirli aralıklarla gözden geçirilmelidir.
Tedbirin devamını gerektiren nedenler ortadan kalktığında memurun görevine iade edilmesi gerekir.
Görevden Uzaklaştırma Kararına Karşı Dava Açılabilir mi?
Evet. Görevden uzaklaştırma işlemi bir idari işlem olduğundan, şartların oluşması hâlinde idari yargıda iptal davasına konu edilebilir.
Mahkeme, işlemi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluk bakımından denetler.
Ölçülülük ilkesine aykırı veya yeterli gerekçeye dayanmayan görevden uzaklaştırma kararları iptal edilebilir.
Görevden Uzaklaştırılan Memur Görevine Ne Zaman Döner?
Görevden uzaklaştırmayı gerektiren nedenlerin ortadan kalkması hâlinde memurun göreve başlatılması gerekir.
Soruşturmanın sonucuna göre memur hakkında disiplin cezası verilmemesi veya görevden uzaklaştırmanın devamını gerektiren şartların ortadan kalkması durumunda tedbir sona erer.
İdare, bu konuda gecikmeksizin gerekli işlemleri yapmalıdır.
Görevden Uzaklaştırma ile Memuriyetten Çıkarma Aynı Şey midir?
Hayır. Görevden uzaklaştırma, geçici ve ihtiyati bir tedbirdir.
Devlet memurluğundan çıkarma ise en ağır disiplin cezası olup memuriyet statüsünü sona erdirir.
Bu nedenle iki işlem hem hukuki nitelik hem de sonuçları bakımından tamamen farklıdır.
Görevden Uzaklaştırmada Ölçülülük İlkesi Neden Önemlidir?
Görevden uzaklaştırma, memurun çalışma hakkını ve mesleki faaliyetini geçici olarak sınırlayan önemli bir idari tedbirdir.
Bu nedenle işlem tesis edilirken ölçülülük, gereklilik ve kamu yararı ilkeleri gözetilmelidir.
Tedbirin amacı dışında kullanılması veya gereğinden uzun sürdürülmesi hukuka aykırılık oluşturabilir.
DMK Madde 135 ile Madde 137 Arasındaki Fark Nedir?
DMK Madde 135, disiplin cezalarına karşı itiraz usulünü düzenlemektedir.
DMK Madde 137 ise disiplin veya ceza soruşturması sırasında uygulanabilecek görevden uzaklaştırma tedbirini düzenlemektedir.
Kısaca Madde 135 hak arama ve itiraz yolunu, Madde 137 ise geçici görevden uzaklaştırma tedbirini düzenlemektedir.
DMK Madde 137’nin Önemi
DMK Madde 137, kamu hizmetinin güvenilirliğini ve soruşturmaların sağlıklı şekilde yürütülmesini güvence altına alan önemli hükümlerden biridir.
Görevden uzaklaştırmanın bir disiplin cezası değil, geçici bir tedbir olduğunun açıkça düzenlenmesi hem memurların haklarının korunmasını hem de idarenin kamu yararını gözeterek gerekli önlemleri alabilmesini sağlar.
Bu yönüyle madde, kamu hizmetinin sürekliliği ile memurun temel hakları arasında denge kurulmasına katkı sağlamaktadır.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
DMK Madde 137 kapsamında, görevden uzaklaştırma kararı verilirken tedbirin gerçekten gerekli olup olmadığı somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.
Kararın yetkili makam tarafından alınması, yeterli gerekçeye dayanması, ölçülülük ilkesine uygun olması ve soruşturmanın gerektirdiği süreyle sınırlı tutulması büyük önem taşır. Görevden uzaklaştırma bir disiplin cezası olmadığından, soruşturmanın sonucuna göre memurun göreve iadesi veya diğer hukuki işlemler gecikmeksizin yerine getirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Görevden uzaklaştırma bir disiplin cezası mıdır?
Hayır. Görevden uzaklaştırma, disiplin cezası değil; soruşturmanın sağlıklı yürütülmesi amacıyla uygulanan geçici bir tedbirdir.
Görevden uzaklaştırılan memur memuriyetini kaybeder mi?
Hayır. Görevden uzaklaştırma memuriyet statüsünü sona erdirmez, yalnızca görevin geçici olarak yerine getirilmesini engeller.
Görevden uzaklaştırma kararına karşı dava açılabilir mi?
Evet. Görevden uzaklaştırma işlemi idari yargıda iptal davasına konu edilebilir.
