657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 134, devlet memurları hakkında yürütülen disiplin işlemlerinde görev yapan disiplin kurulları ile disiplin amirlerinin belirlenmesine ilişkin temel esasları düzenlemektedir. DMK Madde 134, disiplin soruşturmalarının hukuka uygun şekilde yürütülebilmesi için hangi makamların disiplin amiri olacağı ve disiplin kurullarının hangi usul çerçevesinde oluşturulacağı konusunda genel çerçeveyi çizmektedir. Maddede ayrıca, disiplin kurullarının kuruluşu, üyeleri, çalışma usul ve esasları ile disiplin amirlerinin belirlenmesine ilişkin hususların Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. Bu düzenleme, kamu kurumlarında disiplin uygulamalarında birlik ve hukuki güvenliğin sağlanmasını amaçlamaktadır.

Madde Metni
Disiplin kurulları ve disiplin amirleri
Madde 134 – (Değişik: 2/2/1981 – 2381/2 md.)
Disiplin ve soruşturma işlerinde kanunlarla verilen görevleri yapmak üzere Kurum merkezinde bir Yüksek Disiplin Kurulu ile her ilde, bölge esasına göre çalışan kuruluşlarda bölge merkezinde ve kurum merkezinde ayrıca Milli Eğitim müdürlüklerinde birer Disiplin Kurulu bulunur.
(Değişik: 12/2/1982 – 2670/38 md.) Bu kurulların kuruluş, üyelerinin görev süresi, görüşme ve karar usulü, hangi memurlar hakkında karar verebilecekleri ve disiplin amirlerinin tayin ve tespitinde uygulanacak esaslar ile bunların yetki ve sorumlulukları gibi hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
DMK Madde 134 Neyi Düzenler?
DMK Madde 134, devlet memurları hakkında uygulanacak disiplin hükümlerinde görev alacak disiplin amirleri ve disiplin kurullarının belirlenmesine ilişkin esasları düzenlemektedir.
Madde, disiplin amirlerinin kimler olacağını veya disiplin kurullarının nasıl oluşturulacağını tek tek saymak yerine, bu konuların ilgili yönetmelikle belirlenmesini öngörmektedir.
Böylece farklı kamu kurumlarında disiplin teşkilatının ortak ilkelere göre oluşturulması hedeflenmektedir.
Disiplin Amiri Kimdir?
Disiplin amiri, devlet memurları hakkında disiplin soruşturmasının yürütülmesi ve kanunun verdiği yetki çerçevesinde disiplin cezası verilmesi sürecinde görev yapan yetkili amirdir.
Disiplin amirleri, görev yaptıkları kurumun teşkilat yapısı ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre belirlenir.
Disiplin amirinin yetkisi, 657 sayılı Kanun ve ilgili disiplin mevzuatıyla sınırlıdır.
Disiplin Kurulu Nedir?
Disiplin kurulu, kanunda öngörülen hâllerde disiplin dosyalarını inceleyen ve görüş veya karar oluşturan kuruldur.
Özellikle kademe ilerlemesinin durdurulması ve diğer kurul incelemesini gerektiren disiplin işlemlerinde önemli bir görev üstlenir.
Kurulların oluşumu, görevleri ve çalışma esasları ilgili yönetmelik hükümlerine göre belirlenmektedir.
Disiplin Amirleri Nasıl Belirlenir?
DMK Madde 134’e göre disiplin amirlerinin belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenmektedir.
Bu nedenle her kurumun disiplin amiri, kurumun teşkilat yapısı ve ilgili yönetmelik dikkate alınarak belirlenir.
Yetkisiz bir kişinin disiplin amiri sıfatıyla işlem yapması hukuka aykırılık oluşturabilir.
Disiplin Kurulları Nasıl Oluşturulur?
Disiplin kurullarının kuruluşu, üyeleri, çalışma usulü ve görev alanları ilgili yönetmelikte ayrıntılı olarak düzenlenmektedir.
Kurullar oluşturulurken tarafsızlık, hukuka uygunluk ve kamu hizmetinin gerekleri gözetilir.
Kurulun usulüne uygun şekilde oluşturulmamış olması, disiplin işleminin hukuki geçerliliğini etkileyebilir.
Her Kamu Kurumunda Disiplin Kurulu Bulunur mu?
Disiplin kurulları, ilgili mevzuat çerçevesinde kurulması gereken kamu kurumlarında oluşturulur.
Kurulların yapısı ve görev alanı, kurumun teşkilat yapısına göre farklılık gösterebilir.
Ancak tüm disiplin işlemlerinde 657 sayılı Kanun’un temel ilkeleri uygulanmaya devam eder.
Disiplin Kurulu ile Disiplin Amiri Aynı Yetkiye Sahip midir?
Hayır. Disiplin kurulu ile disiplin amirinin görev ve yetkileri aynı değildir.
Disiplin amiri, kanunun verdiği yetkiler kapsamında belirli disiplin cezalarını doğrudan verebilir.
Disiplin kurulları ise kanunda öngörülen durumlarda dosyayı değerlendirerek karar veya görüş oluşturur.
Disiplin Amirinin Yetkisi Sınırlandırılabilir mi?
Evet. Disiplin amirleri yalnızca kanun ve ilgili yönetmeliklerle kendilerine tanınan yetkileri kullanabilir.
Yetkinin aşılması veya yetkisiz işlem yapılması hâlinde disiplin cezası hukuka aykırı hâle gelebilir.
Bu nedenle disiplin işlemlerinde yetki kurallarına uyulması büyük önem taşır.
Disiplin Kurullarının Tarafsızlığı Neden Önemlidir?
Disiplin kurulları, memurlar hakkında verilecek kararların objektif ve hukuka uygun olmasını sağlamak amacıyla oluşturulmuştur.
Kurul üyelerinin tarafsız davranması, disiplin hukukunda adil işlem ilkesinin gereğidir.
Tarafsızlık ilkesine aykırı uygulamalar, idari yargıda hukuka aykırılık iddiasına konu olabilir.
Disiplin Amirinin Kararına Karşı Dava Açılabilir mi?
Evet. Disiplin amiri tarafından verilen disiplin cezalarına karşı, şartların bulunması hâlinde idari yargıda iptal davası açılabilir.
Mahkeme, işlemi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden denetler.
Özellikle disiplin amirinin yetkili olup olmadığı ve işlemin usule uygun yürütülüp yürütülmediği değerlendirilir.
Disiplin Kurullarının Çalışma Esasları Nerede Düzenlenmiştir?
DMK Madde 134, disiplin kurullarının çalışma esaslarının Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenleneceğini hüküm altına almaktadır.
Bu nedenle kurulun toplantı usulleri, karar yeter sayıları ve diğer çalışma esasları ilgili yönetmelik hükümlerine göre belirlenmektedir.
Uygulamada hem 657 sayılı Kanun hem de ilgili yönetmelik birlikte değerlendirilmelidir.
Disiplin Kurulları Bağımsız Karar Verebilir mi?
Disiplin kurulları, görevlerini yerine getirirken kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine göre hareket eder.
Kurulun değerlendirmesi, soruşturma dosyasındaki bilgi ve belgeler esas alınarak yapılmalıdır.
Kararların objektif, gerekçeli ve hukuka uygun olması, disiplin işleminin geçerliliği açısından büyük önem taşır.
DMK Madde 133 ile Madde 134 Arasındaki Fark Nedir?
DMK Madde 133, disiplin cezalarının belirli şartlarla özlük dosyasından silinmesini düzenlemektedir.
DMK Madde 134 ise disiplin işlemlerinde görev yapan disiplin kurulları ile disiplin amirlerinin belirlenmesine ilişkin esasları hüküm altına almaktadır.
Kısaca Madde 133 disiplin kayıtlarının silinmesini, Madde 134 ise disiplin teşkilatının yapısını ve yetkili makamların belirlenmesini düzenlemektedir.
DMK Madde 134’ün Önemi
DMK Madde 134, disiplin hukukunun kurumsal yapısını oluşturan temel hükümlerden biridir.
Disiplin amirlerinin ve disiplin kurullarının tek tip ve hukuka uygun esaslara göre belirlenmesi, kamu kurumlarında disiplin uygulamalarında birlik ve öngörülebilirlik sağlar.
Bu düzenleme sayesinde disiplin soruşturmalarının yetkili makamlar tarafından yürütülmesi, kararların hukuka uygun şekilde alınması ve memurların usul güvencelerinin korunması amaçlanmaktadır.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
DMK Madde 134 kapsamında, disiplin işlemi yapılmadan önce disiplin amirinin veya disiplin kurulunun ilgili yönetmelik uyarınca yetkili olup olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.
Özellikle yetki kuralları, kurulun usulüne uygun oluşturulması, tarafsızlık ilkesi ve çalışma usulleri disiplin işlemlerinin hukuka uygunluğu bakımından büyük önem taşır. Yetkisiz makam tarafından verilen disiplin cezaları veya usulüne uygun oluşturulmayan kurulların kararları, idari yargıda iptal sebebi oluşturabilir.
Sık Sorulan Sorular
Disiplin amirleri nasıl belirlenir?
Disiplin amirleri, Cumhurbaşkanınca çıkarılan ilgili yönetmelik hükümlerine göre belirlenir.
Disiplin kurullarının çalışma esasları nerede düzenlenmiştir?
Kurulların kuruluşu, üyeleri ve çalışma usulleri ilgili yönetmelikte düzenlenmektedir.
Yetkisiz disiplin amiri ceza verebilir mi?
Hayır. Disiplin cezası yalnızca kanunen yetkili disiplin amiri veya kurul tarafından verilebilir.

