657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 127, devlet memurlarına uygulanacak disiplin cezalarında zamanaşımı sürelerini düzenlemektedir. DMK Madde 127 zamanaşımı, disiplin cezasını gerektiren fiilin öğrenilmesinden sonra soruşturmaya hangi süre içinde başlanması gerektiğini ve fiilin işlendiği tarihten itibaren ceza verme yetkisinin ne zaman zamanaşımına uğrayacağını belirler. Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay; devlet memurluğundan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin soruşturmasına başlanması gerekir. Ayrıca disiplin cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmemesi hâlinde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Madde Metni
Madde 127 – (Değişik: 12/5/1982 – 2670/33 md.)
Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren;
a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına,
b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına,
Başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
(Değişik fıkra: 23/1/2026 – 7573/3 md.) Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Disiplin cezasının yargı kararıyla iptal edilmesi hâlinde, kararın idareye ulaştığı tarihten itibaren kalan disiplin ceza zamanaşımı süresi içinde; zamanaşımı süresinin dolması veya altı aydan daha az süre kalması hâlinde en geç altı ay içinde karar gerekçesi dikkate alınarak yeniden disiplin cezası tesis edilebilir.
DMK Madde 127 Neyi Düzenler?
DMK Madde 127, devlet memurlarının disiplin hukukunda uygulanacak zamanaşımı sürelerini belirlemektedir.
Madde kapsamında hem disiplin soruşturmasına başlanması için öngörülen süreler hem de disiplin cezasının verilmesi için geçerli olan nihai zamanaşımı süresi düzenlenmiştir.
Bu sürelerin geçirilmesi, idarenin disiplin cezası verme yetkisini doğrudan etkileyebileceği için disiplin soruşturmalarında büyük önem taşır.
Disiplin Soruşturmasına Başlama Zamanaşımı Ne Kadardır?
Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarını gerektiren fiillerde, fiilin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren bir ay içinde disiplin soruşturmasına başlanması gerekir.
Bu süre, disiplin amirinin olaydan haberdar olduğu tarih bakımından dikkatle değerlendirilmelidir.
Kanunda öngörülen sürenin geçirilmesi hâlinde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrayabilir.
Uyarma Cezasında Zamanaşımı Ne Kadardır?
Uyarma cezasını gerektiren fiil veya hâlin öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde disiplin soruşturmasına başlanması gerekir.
Bunun yanında fiilin işlendiği tarihten itibaren geçerli olan iki yıllık genel ceza verme zamanaşımı süresi de dikkate alınmalıdır.
Dolayısıyla uyarma cezasında bir aylık soruşturmaya başlama süresi ile iki yıllık ceza verme süresi birlikte değerlendirilir.
Kınama Cezasında Zamanaşımı Ne Kadardır?
Kınama cezasını gerektiren bir fiilin öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde disiplin soruşturmasına başlanmalıdır.
Soruşturmaya süresinde başlanmış olması tek başına yeterli değildir.
Fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içerisinde disiplin cezasının verilmesi de gerekir.
Aylıktan Kesme Cezasında Zamanaşımı Ne Kadardır?
Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiiller bakımından, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren bir ay içinde disiplin soruşturmasına başlanması gerekir.
Ayrıca disiplin cezasının, fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıllık zamanaşımı süresi içerisinde verilmesi zorunludur.
Bu sürelerin hesabında öğrenme tarihi ile fiilin işlenme tarihinin birbirinden ayrılması önemlidir.
Kademe İlerlemesinin Durdurulmasında Zamanaşımı Ne Kadardır?
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiillerde de öğrenme tarihinden itibaren bir ay içinde disiplin soruşturmasına başlanması gerekir.
Bu ceza bakımından da fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıllık ceza verme zamanaşımı geçerlidir.
Disiplin kurulu sürecinin bulunması, kanunda öngörülen zamanaşımı kurallarının göz ardı edilebileceği anlamına gelmez.
Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezasında Zamanaşımı Ne Kadardır?
Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiillerde, fiilin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde disiplin kovuşturmasına başlanması gerekir.
Bu süre, diğer disiplin cezaları için öngörülen bir aylık süreden farklıdır.
Ayrıca fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmemesi hâlinde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
İki Yıllık Disiplin Zamanaşımı Nedir?
DMK Madde 127’ye göre disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmesi gerekir.
İki yıllık süre, fiilin işlendiği tarihten itibaren hesaplanır.
Bu süre içerisinde disiplin cezası verilmemesi hâlinde idarenin ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Bir Aylık Süre Ne Zaman Başlar?
Bir aylık zamanaşımı süresinin başlangıcında fiilin öğrenildiği tarih önem taşır.
Ancak “öğrenme tarihi”nin hangi tarih olduğu her uyuşmazlıkta otomatik olarak aynı şekilde belirlenemez.
Fiilin yetkili disiplin amiri tarafından ne zaman ve hangi kapsamda öğrenildiği, somut olayın belgeleri ve idari süreç dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
Öğrenme Tarihi Neden Önemlidir?
Disiplin zamanaşımında öğrenme tarihi, özellikle bir aylık ve altı aylık soruşturmaya veya kovuşturmaya başlama sürelerinin hesaplanması bakımından kritik öneme sahiptir.
İdarenin olaydan çok daha önce haberdar olduğu hâlde soruşturmayı geç başlatması durumunda zamanaşımı itirazı gündeme gelebilir.
Bu nedenle evrak kayıtları, ihbar veya şikâyet tarihleri, tutanaklar ve yetkili makamın bilgi sahibi olduğu tarih zamanaşımı incelemesinde önemli olabilir.
Soruşturmaya Geç Başlanırsa Ne Olur?
DMK Madde 127’de belirtilen süreler geçirildikten sonra disiplin soruşturmasına veya kovuşturmasına başlanması, ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğraması sonucunu doğurabilir.
Bu durumda zamanaşımına uğramış bir fiil nedeniyle verilen disiplin cezasının hukuka aykırılığı gündeme gelebilir.
Memur, böyle bir cezaya karşı şartlarına göre itiraz ve idari yargı yollarına başvurabilir.
Soruşturmaya Başlanması İki Yıllık Süreyi Durdurur mu?
Soruşturmaya süresinde başlanması, iki yıllık nihai ceza verme süresinin ayrıca dikkate alınması gereğini ortadan kaldırmaz.
DMK Madde 127, disiplin cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmesini öngörmektedir.
Bu nedenle soruşturmanın başlatılmış olması tek başına yeterli olmayıp cezanın da kanuni süre içerisinde verilmesi gerekir.
Disiplin Zamanaşımı Kendiliğinden Dikkate Alınır mı?
Zamanaşımı, disiplin cezası verme yetkisini etkileyen temel hukuki unsurlardan biridir.
İdarenin disiplin sürecini yürütürken zamanaşımı sürelerine uygun hareket etmesi gerekir.
Bir uyuşmazlığın idari yargıya taşınması hâlinde de disiplin işleminin zamanaşımı kurallarına uygunluğu hukuka uygunluk denetiminde önem taşıyabilir.
Ceza Davası Disiplin Zamanaşımını Etkiler mi?
Ceza soruşturması veya ceza davası ile disiplin soruşturması farklı hukuki süreçlerdir.
Memur hakkında aynı fiil nedeniyle adli soruşturma yürütülmesi, disiplin hukukundaki DMK Madde 127 zamanaşımı sürelerinin dikkate alınması gereğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Bu nedenle ceza yargılamasının sonucu beklenirken disiplin zamanaşımı sürelerinin geçirilmemesine özellikle dikkat edilmelidir.
Zamanaşımına Uğrayan Disiplin Cezası İptal Edilebilir mi?
Zamanaşımı süresi geçtikten sonra verilen bir disiplin cezasının hukuka aykırılığı ileri sürülebilir.
Memur, disiplin cezasına karşı varsa idari itiraz yollarını kullanabilir ve şartların bulunması hâlinde idari yargıda iptal davası açabilir.
Uyuşmazlıkta özellikle fiilin tarihi, öğrenme tarihi, soruşturmanın başlama tarihi ve cezanın verildiği tarih birlikte incelenir.
DMK Madde 126 ile Madde 127 Arasındaki Fark Nedir?
DMK Madde 126, disiplin cezalarını hangi amir ve kurulların vermeye yetkili olduğunu düzenler.
DMK Madde 127 ise disiplin soruşturması ve ceza verme sürecindeki zamanaşımı sürelerini belirler.
Kısaca Madde 126 “cezayı kim verir?”, Madde 127 ise “hangi süre içinde işlem yapılmalıdır?” sorusuna cevap verir.
DMK Madde 127’nin Önemi
DMK Madde 127, disiplin yetkisinin sınırsız bir süre boyunca kullanılmasını önleyen önemli bir hukuki güvence niteliğindedir.
İdarenin disiplin fiillerini öğrendikten sonra belirli süreler içinde harekete geçmesi ve cezayı da fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içerisinde vermesi gerekir.
Bu düzenleme, hem kamu hizmetinde disiplinin zamanında sağlanmasını hem de memurun uzun süre disiplin tehdidi altında bırakılmamasını amaçlar.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
DMK Madde 127 kapsamında zamanaşımı hesabı yapılırken dört tarih özellikle önemlidir: fiilin işlendiği tarih, fiilin öğrenildiği tarih, soruşturma veya kovuşturmaya başlama tarihi ve disiplin cezasının verildiği tarih.
Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulmasında bir aylık; memurluktan çıkarmada altı aylık süre ile bütün disiplin cezaları açısından iki yıllık nihai ceza verme süresi birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Disiplin soruşturmasına başlama süresi kaç aydır?
Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulmasında bir ay, memurluktan çıkarmayı gerektiren fiillerde ise altı aydır.
Disiplin cezasında genel zamanaşımı kaç yıldır?
Fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmezse ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Zamanaşımı geçmişse disiplin cezasına dava açılabilir mi?
Evet. Zamanaşımına rağmen verilen cezanın hukuka aykırılığı ileri sürülerek idari yargı yoluna başvurulabilir.
