657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 122, devlet memurlarına başarı belgesi, üstün başarı belgesi ve ödül verilmesine ilişkin esasları düzenlemektedir. DMK Madde 122, kamu görevini olağanüstü gayret ve çalışmalarıyla başarıyla yerine getiren, kamu kaynağında önemli ölçüde tasarruf sağlayan, kamu zararının oluşmasını önleyen veya kamu hizmetlerinin etkinliğini ve kalitesini yükselten memurların ödüllendirilmesine imkân tanır. Belirli şartları taşıyan memurlara başarı belgesi, üç defa başarı belgesi alanlara ise üstün başarı belgesi verilebilir. Üstün başarı belgesi alan memurlar, ayrıca para ödülü ile ödüllendirilebilir.

Brass scales of justice on a marble desk with a gavel and law books in a courtroom setting.

Madde Metni

Başarı, üstün başarı değerlendirmesi ve ödül

Madde 122 – (Değişik: 13/2/2011 – 6111/110 md.)

Görevli oldukları kurumlarda olağanüstü gayret ve çalışmaları ile emsallerine göre başarılı görev yapmak suretiyle; kamu kaynağında önemli ölçüde tasarruf sağlanmasında, kamu zararının oluşmasının önlenmesinde ve önlenemez kamu zararlarının önemli ölçüde azaltılmasında, kamusal fayda ve gelirlerin beklenenin üzerinde artırılmasında veya sunulan hizmetlerin etkinlik ve kalitesinin yükseltilmesinde somut olaylara ve verilere dayalı olarak katkı sağladıkları tespit edilen memurlara, merkezde bağlı veya ilgili bakan, illerde valiler, ilçelerde kaymakamlar tarafından başarı belgesi verilebilir. (Ek cümle: 22/5/2012 – 6318/44 md.) Türk Silahlı Kuvvetlerinde (…) görevli Devlet memurları için Millî Savunma Bakanı bu yetkisini devredebilir. Üç defa başarı belgesi alanlara üstün başarı belgesi verilir.

Üstün başarı belgesi verilenlere, merkezde bağlı veya ilgili bakan ve illerde valiler tarafından uygun görülmesi hâlinde en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) % 200’üne kadar ödül verilebilir.

Bu maddeye göre bir malî yıl içinde ödüllendirileceklerin sayısı, kurumun yılbaşındaki dolu kadro mevcudunun binde onundan, Gümrük Müsteşarlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı kadroları için binde yirmisinden fazla olamaz. Yıl içinde ödüllendirilen personel sayısı kurumlarınca izleyen yılın Ocak ayı sonuna kadar Devlet Personel Başkanlığına bildirilir.

Kamu kurum ve kuruluşları yürütmekte oldukları hizmetlerin özelliklerini göz önünde bulundurarak memurlarının başarı, verimlilik ve gayretlerini ölçmek üzere, Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü alınmak kaydıyla, değerlendirme ölçütleri belirleyebilir.


DMK Madde 122 Neyi Düzenler?

DMK Madde 122, görevlerinde olağanüstü gayret gösteren ve kamu hizmetine önemli katkılar sağlayan devlet memurlarının başarı belgesi, üstün başarı belgesi ve ödülle teşvik edilmesini düzenler.

Düzenlemenin amacı, kamu hizmetinde başarılı ve örnek çalışmaların teşvik edilmesi ve personelin motivasyonunun artırılmasıdır.

Başarı değerlendirmesinde yalnızca memurun görevini yerine getirmesi değil, olağanüstü gayret ve somut katkı sağlayan çalışmalarının bulunması önem taşır.


Başarı Belgesi Nedir?

Başarı belgesi, görevinde olağanüstü gayret ve çalışmalarıyla emsallerine göre başarılı görev yapan devlet memurlarına verilebilen bir belgedir.

Memurun çalışmalarıyla kamu kaynağında önemli ölçüde tasarruf sağlaması, kamu zararının oluşmasını önlemesi veya önlenemez kamu zararını önemli ölçüde azaltması değerlendirmede dikkate alınabilir.

Ayrıca kamusal fayda, gelir artışı ve sunulan hizmetlerin etkinlik ve kalitesinin yükseltilmesi gibi sonuçlar da başarı belgesi bakımından önem taşır.


Başarı Belgesi Kimlere Verilebilir?

Görevli oldukları kurumlarda olağanüstü gayret ve çalışmalarıyla emsallerine göre başarılı görev yapan memurlara, kanundaki şartlar kapsamında başarı belgesi verilebilir.

Başarı belgesi verilmesinde memurun yaptığı çalışmanın somut ve ölçülebilir sonuçları önem taşır.

Her başarılı görev veya rutin çalışma kendiliğinden başarı belgesi hakkı doğurmaz; kanunda öngörülen nitelikte üstün bir katkının bulunması gerekir.


Başarı Belgesini Kim Verir?

Başarı belgesi, memurun görev yaptığı yere ve kuruma göre kanunda belirtilen yetkili makamlar tarafından verilebilir.

Merkez teşkilatında ilgili veya bağlı bulunulan bakan, illerde valiler, ilçelerde ise kaymakamlar başarı belgesi verme yetkisine sahip makamlar arasındadır.

İlgili mevzuat ve kurumun yapısına göre yetkili makamın doğru belirlenmesi, belgenin hukuka uygunluğu açısından önemlidir.


Üstün Başarı Belgesi Nedir?

Üstün başarı belgesi, devlet memurunun birden fazla başarı belgesi elde etmesi sonucunda verilebilen daha üst düzey bir başarı belgesidir.

Kanuna göre üç defa başarı belgesi alan memurlara üstün başarı belgesi verilir.

Bu belge, memurun kamu hizmetindeki başarılı çalışmalarının süreklilik gösterdiğini ortaya koyan önemli bir personel değerlendirmesidir.


Üstün Başarı Belgesi İçin Kaç Başarı Belgesi Gerekir?

Üç defa başarı belgesi alan devlet memuruna üstün başarı belgesi verilir.

Bu nedenle üstün başarı belgesi bakımından temel şart, memurun daha önce üç başarı belgesi kazanmış olmasıdır.

Başarı belgelerinin personel kayıtlarında doğru şekilde tutulması, üstün başarı belgesine hak kazanmanın tespiti açısından önemlidir.


Üstün Başarı Belgesi Alan Memura Para Ödülü Verilir mi?

Üstün başarı belgesi alan memurlara para ödülü verilmesi mümkündür.

Kanuna göre üstün başarı belgesi verilenlere, merkezde ilgili veya bağlı bulunulan bakan ve illerde valiler tarafından uygun görülmesi hâlinde en yüksek Devlet memuru aylığının belirli oranına kadar ödül verilebilir.

Bu nedenle üstün başarı belgesi alınması, her durumda otomatik olarak para ödülü kazanıldığı anlamına gelmez.


Para Ödülü Ne Kadardır?

DMK Madde 122 kapsamında verilebilecek ödül, en yüksek Devlet memuru aylığının %200’üne kadar olabilir.

Kalkınmada öncelikli yörelerde görev yapan personele ise en yüksek Devlet memuru aylığının %200’üne kadar ödül verilmesinde sınırlı sayıdaki personel şartı uygulanmaksızın değerlendirme yapılabilir.

Ödül miktarı ve ödüllendirilecek personelin belirlenmesinde kanundaki oranlar ve yetkili makamın değerlendirmesi esas alınır.


Üstün Başarı Belgesi Alan Her Memur Ödül Alır mı?

Hayır. Üstün başarı belgesi alınması ile para ödülü verilmesi aynı şey değildir.

Üç başarı belgesi sonucunda üstün başarı belgesi verilirken para ödülü ayrıca yetkili makam tarafından değerlendirilir.

Dolayısıyla üstün başarı belgesi sahibi olmak, memura kendiliğinden ve zorunlu olarak para ödülü ödenmesini sağlamaz.


Başarı Belgesi Maaşı Artırır mı?

Başarı belgesi tek başına memurun maaşında sürekli bir artış meydana getirmez.

Başarı ve üstün başarı belgeleri, memurun mesleki başarılarının kayıt altına alınmasını sağlayan personel belgeleridir.

Kanundaki şartların gerçekleşmesi hâlinde üstün başarı belgesi alan personele ayrıca DMK Madde 122 kapsamında ödül verilmesi gündeme gelebilir.


Başarı Belgesi Özlük Dosyasına İşlenir mi?

Evet. Başarı ve ödüllere ilişkin bilgiler memurun özlük kayıtları açısından önem taşır.

DMK Madde 109 kapsamında memurun ödül ve başarı belgelerine ilişkin bilgilerinin özlük dosyasında bulunması mümkündür.

Bu kayıtların doğru tutulması, özellikle üç başarı belgesinin ardından üstün başarı belgesinin verilmesi bakımından önemlidir.


Başarı Belgesi ile Üstün Başarı Belgesi Arasındaki Fark Nedir?

Başarı belgesi, olağanüstü gayret ve çalışmalarıyla emsallerine göre başarılı görev yapan ve kanunda belirtilen katkıları sağlayan memurlara verilebilir.

Üstün başarı belgesi ise üç defa başarı belgesi alan memura verilen daha üst düzey bir belgedir.

Kısaca başarı belgesi belirli başarılı çalışmaların karşılığı, üstün başarı belgesi ise birden fazla başarı belgesinin sonucunda elde edilen üst düzey başarı göstergesidir.


Başarı Belgesi ile Ödül Arasındaki Fark Nedir?

Başarı belgesi, memurun başarılı çalışmalarının resmî olarak belgelendirilmesini ifade eder.

Ödül ise kanundaki şartlar ve yetkili makamın değerlendirmesi doğrultusunda memura sağlanabilecek mali nitelikte bir teşviktir.

Bu nedenle başarı belgesi, üstün başarı belgesi ve ödül birbirine bağlı ancak hukuken farklı kavramlardır.


DMK Madde 122’nin Önemi

DMK Madde 122, kamu hizmetinde yüksek performans gösteren ve kuruma somut katkılar sağlayan devlet memurlarının başarılarının tanınmasını ve ödüllendirilmesini sağlayan önemli bir düzenlemedir.

Özellikle kamu kaynaklarında tasarruf, kamu zararının önlenmesi, kamusal faydanın artırılması ve hizmet kalitesinin yükseltilmesi, başarı değerlendirmesinde önemli kriterlerdir.

Düzenleme sayesinde başarılı kamu personelinin başarı belgesi, üstün başarı belgesi ve belirli şartlarda mali ödülle teşvik edilmesi mümkün hâle gelmektedir.


Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

DMK Madde 122 kapsamında başarı ve ödül değerlendirmesinde, memurun yalnızca rutin görevlerini yerine getirmesi değil, kanunda belirtilen nitelikte olağanüstü gayret ve somut başarı göstermesi önemlidir.

Ayrıca üç başarı belgesi ile üstün başarı belgesi arasındaki ilişki ve üstün başarı belgesinin otomatik olarak para ödülü anlamına gelmediği dikkate alınmalıdır. Başarı ve ödül işlemlerinin yetkili makamlar tarafından ve kanuni şartlara uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerekir.


Sık Sorulan Sorular

Kaç başarı belgesi üstün başarı belgesi getirir?

Üç defa başarı belgesi alan memura üstün başarı belgesi verilir.

Üstün başarı belgesi alan memur para ödülü alır mı?

Yetkili makamın uygun görmesi hâlinde kanunda belirlenen sınıra kadar ödül verilmesi mümkündür.

Başarı belgesi maaşı sürekli artırır mı?

Hayır. Başarı belgesi tek başına memurun aylığında sürekli bir artış sağlamaz.