657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 103, devlet memurlarının yıllık izinlerini hangi esaslara göre kullanabileceklerini, izin zamanının nasıl belirleneceğini ve kullanılmayan izinlerin sonraki yıllara nasıl aktarılacağını düzenlemektedir. DMK Madde 103 yıllık izinlerin kullanılışı kapsamında yıllık izinler, amirin uygun bulacağı zamanlarda toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir. Memurun bir önceki yıldan kalan yıllık izni de cari yıl izniyle birlikte kullanılabilir. Ancak cari yıl ile bir önceki yıl hariç, daha önceki yıllara ait kullanılmamış izin hakları düşer. Bu nedenle yıllık izinlerin planlanmasında hizmet gerekleri, izin onayı ve devreden izin süreleri birlikte değerlendirilmelidir.
Madde Metni
Madde 103 – Yıllık izinler, amirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir. Birbirini izliyen iki yılın izni bir arada verilebilir. (Değişik cümle: 6/7/1995 – KHK-562/2 md.) Cari yıl ile bir önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer.
Öğretmenler yaz tatili ile dinlenme tatillerinde izinli sayılırlar. Bunlara, hastalık ve diğer mazeret izinleri dışında, ayrıca yıllık izin verilmez.
Hizmetleri sırasında radyoaktif ışınlarla çalışan personele, her yıl yıllık izinlerine ilaveten bir aylık sağlık izni verilir.
DMK Madde 103 Neyi Düzenler?
DMK Madde 103, devlet memurlarının DMK Madde 102 kapsamında sahip oldukları yıllık izinlerin nasıl ve ne zaman kullanılacağını düzenlemektedir.
Yıllık izinler, amirin uygun bulacağı zamanlarda, memurun ihtiyacına göre toptan veya kısım kısım kullandırılabilir.
Bu düzenleme ile memurun dinlenme hakkı korunurken kamu hizmetinin kesintisiz ve düzenli biçimde yürütülmesi de gözetilmektedir.
Memur Yıllık İznini İstediği Zaman Kullanabilir mi?
Devlet memurunun yıllık izin hakkına sahip olması, istediği tarihte kendiliğinden izne ayrılabileceği anlamına gelmez.
Yıllık izinler, amirin uygun bulacağı zamanlarda kullanılır. İzin tarihinin belirlenmesinde memurun talebinin yanında kamu hizmetinin ihtiyaçları ve kurumun personel durumu da dikkate alınabilir.
Memurun izin talebinin yetkili makam tarafından onaylanması ve izin sürecinin kurumun usullerine uygun şekilde yürütülmesi gerekir.
Yıllık İzin Bölünerek Kullanılabilir mi?
Evet. DMK Madde 103 uyarınca yıllık izinler toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir.
Bu nedenle memurun yıllık izin hakkının tamamını tek seferde kullanması zorunlu değildir.
Örneğin yıllık izin hakkının bir bölümü farklı bir tarihte, kalan bölümü ise başka bir dönemde kullanılabilir. Ancak iznin bölünerek kullanılmasında da amirin uygunluğu ve hizmet gerekleri dikkate alınır.
Yıllık İzin Tek Seferde Kullanılabilir mi?
Evet. Memur yıllık izin hakkını şartların uygun olması hâlinde toptan kullanabilir.
Hizmet süresine göre 20 veya 30 günlük yıllık izin hakkına sahip olan memurun, bu izni tek seferde kullanmasına kanuni olarak imkân bulunmaktadır.
Ancak izin tarihinin belirlenmesinde kurumun hizmet ihtiyacı ve amirin uygun görmesi önem taşır.
Kullanılmayan Yıllık İzin Sonraki Yıla Devreder mi?
Evet. Bir önceki yılda kullanılmayan yıllık izin, cari yılda kullanılabilir.
Bu sistem sayesinde memurun cari yıl izni ile bir önceki yıldan devreden izin hakkını birlikte veya ayrı dönemlerde kullanması mümkün olabilir.
Ancak yıllık izinlerin sınırsız biçimde yıllar boyunca biriktirilmesi mümkün değildir. Kanun, devreden izinler bakımından belirli bir zaman sınırı öngörmektedir.
Kaç Yıllık İzin Biriktirilebilir?
DMK Madde 103 kapsamında cari yıl ile bir önceki yılın yıllık izinleri kullanılabilir.
Buna karşılık cari yıl ile bir önceki yıl hariç, daha önceki yıllara ait kullanılmamış izin hakları düşer.
Örneğin memurun önceki yıldan kalan izni varsa yeni yılda öncelikle bu iznin durumu önem kazanır. Daha eski yıllara ait izinlerin ise süresiz biçimde biriktirilmesi mümkün değildir.
Eski Yıllara Ait Kullanılmayan İzinler Yanar mı?
Cari yıl ve bir önceki yıl dışındaki daha eski yıllara ait kullanılmamış yıllık izin hakları, DMK Madde 103 kapsamında düşer.
Bu nedenle memurların özellikle bir önceki yıldan devreden izinlerini zamanında kullanmaları önemlidir.
İzin planlaması yapılırken yalnızca cari yılın iznine değil, önceki yıldan kalan ve düşme riski bulunan izin süresine de dikkat edilmelidir.
Önceki Yıldan Kalan İzin Önce mi Kullanılır?
Bir önceki yıldan devreden yıllık iznin süresinin dolarak hak kaybına uğramaması, izin planlamasında önemli bir konudur.
Bu nedenle uygulamada izinler planlanırken önceki yıldan kalan izinlerin durumu özellikle dikkate alınmalıdır.
Memurun hangi izinlerinin hangi yıl hesabından düşüleceğinin kurum kayıtlarında doğru gösterilmesi, ileride yıllık izin bakiyesi konusunda uyuşmazlık yaşanmaması açısından önemlidir.
Öğretmenlerin Yıllık İzinleri Nasıl Kullanılır?
Öğretmenler, yaz tatili ile dinlenme tatillerinde izinli sayılırlar. Bunlara ayrıca yıllık izin verilmez.
Bu düzenleme, öğretmenlerin çalışma ve tatil sisteminin eğitim-öğretim takvimine bağlı özel yapısından kaynaklanmaktadır.
Dolayısıyla öğretmenlerin izin rejimi, diğer devlet memurlarının 20 veya 30 günlük genel yıllık izin sisteminden farklı özellik göstermektedir.
Radyoaktif Işınlarla Çalışan Personelin İzni Farklı mıdır?
Evet. Hizmetleri sırasında radyoaktif ışınlarla çalışan personele, her yıl yıllık izinlerine ilaveten bir aylık sağlık izni verilir.
Bu izin, yapılan işin sağlık açısından taşıdığı özel riskler nedeniyle tanınmış koruyucu bir personel hakkıdır.
Dolayısıyla bu personelin sahip olduğu bir aylık sağlık izni, normal 20 veya 30 günlük yıllık izin hakkından ayrı olarak değerlendirilir.
Amir Yıllık İzin Talebini Değerlendirirken Neyi Dikkate Alır?
Yıllık izinlerin amirin uygun bulacağı zamanlarda kullanılması, izin hakkının tamamen keyfî biçimde engellenebileceği anlamına gelmez.
İzin planlamasında kamu hizmetinin sürekliliği, kurumun personel ihtiyacı ve hizmet gerekleri dikkate alınmalıdır.
İdarenin izin konusundaki yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun şekilde kullanması, memurun kanuni dinlenme hakkının fiilen kullanılabilmesi açısından önemlidir.
Kullanılmayan Yıllık İzin Paraya Çevrilebilir mi?
657 sayılı Kanun’daki yıllık izin sistemi, esas olarak memurun izin hakkını fiilen kullanarak dinlenmesi üzerine kuruludur.
Kullanılmayan yıllık izinlerin genel olarak biriktirilerek daha sonra ücret veya toplu ödeme şeklinde alınmasına yönelik bir sistem öngörülmemiştir.
Bu nedenle memurun yıllık izinlerini kanunda öngörülen süreler içerisinde planlaması ve hak kaybı oluşmadan kullanması önem taşır.
DMK Madde 102 ile Madde 103 Arasındaki Fark Nedir?
DMK Madde 102, devlet memurunun hizmet süresine göre sahip olduğu yıllık izin süresini belirler. Buna göre hizmeti 1 yıldan 10 yıla kadar olanlara 20 gün, 10 yıldan fazla olanlara 30 gün yıllık izin verilir.
DMK Madde 103 ise bu yıllık izinlerin ne zaman, nasıl, toptan veya kısım kısım kullanılacağını ve devreden izinlerin durumunu düzenler.
Kısaca Madde 102 izin süresini, Madde 103 ise yıllık iznin kullanım esaslarını belirlemektedir.
DMK Madde 103’ün Önemi
DMK Madde 103, devlet memurlarının yıllık izin haklarının fiilen nasıl kullanılacağını belirleyerek hem memurun dinlenme hakkını hem de kamu hizmetinin sürekliliğini korumaktadır.
Yıllık iznin toptan veya kısım kısım kullanılabilmesi, personele izin planlamasında esneklik sağlarken eski izinlerin sınırsız şekilde biriktirilmesini önleyen hükümler de izin sisteminin düzenli işlemesini sağlar.
Özellikle bir önceki yıldan devreden izinlerin zamanında kullanılması, hak kaybının önlenmesi bakımından önem taşır.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
DMK Madde 103 kapsamında yıllık izin planlaması yapılırken, memurun cari yıl ve bir önceki yıldan kalan izin bakiyesi birlikte kontrol edilmelidir.
Özellikle daha eski yıllara ait izinlerin düşmesi, izinlerin toptan veya kısım kısım kullanılması ve amir onayı konularına dikkat edilmelidir. Öğretmenler ve radyoaktif ışınlarla çalışan personel bakımından ise özel izin hükümlerinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Yıllık izin bölünerek kullanılabilir mi?
Evet. Yıllık izin toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir.
Geçen yıldan kalan yıllık izin devreder mi?
Evet. Bir önceki yıldan kalan izin cari yılda kullanılabilir.
Daha eski yıllık izinler birikir mi?
Hayır. Cari yıl ve bir önceki yıl dışındaki eski izin hakları kural olarak düşer.
