Madde Metni
Madde 97- (1) Yaşı veya hastalığı dolayısıyla kendini idare edemeyecek durumda olan ve bu nedenle koruma ve gözetim yükümlülüğü altında bulunan bir kimseyi kendi haline terk eden kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Terk dolayısıyla mağdur bir hastalığa yakalanmış, yaralanmış veya ölmüşse, neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç hükümlerine göre cezaya hükmolunur.
Madde Gerekçesi
Türk Ceza Kanunu’nun 97. maddesinde düzenlenen terk suçu, kendisini idare edemeyecek durumda bulunan ve bakım ile gözetim yükümlülüğü altında bulunan bir kişinin kaderine terk edilmesini cezalandırmak amacıyla düzenlenmiştir; bu hüküm ile özellikle yaş, hastalık, engellilik veya benzeri nedenlerle kendisini koruyamayacak durumda bulunan kişilerin yaşamı, sağlığı ve güvenliği korunmak istenmiştir; kanun koyucu, bakım ve gözetim yükümlülüğü bulunan kişinin bu yükümlülüğünü ihlal ederek mağduru tehlikeli veya korunmasız bir durumda bırakmasını bağımsız bir suç olarak kabul etmiş ve böylece mağdurun hayatı ve vücut bütünlüğü bakımından doğabilecek ağır sonuçların önlenmesini hedeflemiştir; ayrıca terk fiili sonucunda mağdurun hastalanması, yaralanması veya ölmesi gibi daha ağır neticelerin meydana gelmesi halinde cezanın artırılması öngörülerek, bakım yükümlülüğünü ihmal eden kişilerin daha ağır sorumluluk altına girmesi sağlanmıştır; bu düzenleme ile toplumun korunmaya muhtaç bireylerinin güvenliğinin sağlanması ve bakım yükümlülüğünün ihlali yoluyla ortaya çıkabilecek ciddi tehlikelerin önüne geçilmesi amaçlanmıştır.
Cezanın Niteliği, Yargılama ve İnfaz Rejimi
Türk Ceza Kanunu’nun 97. maddesinde düzenlenen terk suçunda cezanın niteliği hapis cezası olup, kendisini idare edemeyecek durumda bulunan ve bakım veya gözetim yükümlülüğü altında olan kişinin terk edilmesi halinde fail hakkında hapis cezasına hükmolunur; terk fiili sonucunda mağdurun hastalanması, yaralanması veya ölmesi gibi daha ağır neticeler meydana gelirse ceza artırılarak uygulanır; yargılama bakımından suç için öngörülen cezanın üst sınırı dikkate alındığında görevli mahkeme Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri uyarınca asliye ceza mahkemesidir ve soruşturma Cumhuriyet savcısı tarafından re’sen yürütülür; infaz rejimi bakımından ise verilen hapis cezaları genel infaz hükümlerine tabi olup cezanın miktarına göre koşullu salıverilme, denetimli serbestlik ve infaz ertelemesi gibi kurumlar somut olayın özelliklerine göre uygulanabilmektedir.
Terk Suçunda Tutuklama
Türk Ceza Kanunu’nun 97. maddesinde düzenlenen terk suçunda tutuklama tedbiri, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 100. maddesinde öngörülen şartların bulunması hâlinde uygulanabilir; tutuklama kararı verilebilmesi için öncelikle kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delillerin bulunması ve ayrıca kaçma şüphesi, delilleri karartma ihtimali veya mağdur ve tanıklar üzerinde baskı kurulması tehlikesi gibi tutuklama nedenlerinden birinin mevcut olması gerekir; terk suçu CMK’da sayılan katalog suçlar arasında yer almadığından tutuklama otomatik olarak uygulanmaz, ancak mağdurun korunmaya muhtaç durumda bulunması, failin bakım yükümlülüğü altında olduğu kişiyi bilinçli şekilde tehlikeli bir durumda bırakması veya mağdurun hayatı ve sağlığı açısından ciddi risklerin ortaya çıkması gibi durumlar dikkate alınarak hâkim tarafından tutuklama tedbirine başvurulması mümkün olabilmektedir.
Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı
Türk Ceza Kanunu’nun 97. maddesinde düzenlenen terk suçu bakımından şikâyet şartı aranmaz ve suçun takibi Cumhuriyet savcısı tarafından re’sen yapılır; mağdurun şikâyetten vazgeçmesi soruşturma veya kovuşturmanın sona ermesine yol açmaz; uzlaşma yönünden ise terk suçu Ceza Muhakemesi Kanunu’nun uzlaşma kapsamındaki suçlar arasında yer almadığından uzlaştırma hükümleri uygulanmaz; zamanaşımı bakımından ise suç için öngörülen cezanın üst sınırı dikkate alınarak genel dava zamanaşımı hükümleri uygulanmakta olup terk suçunda dava zamanaşımı süresi on beş yıl olarak kabul edilmektedir.
Görevli Mahkeme
Türk Ceza Kanunu’nun 97. maddesinde düzenlenen terk suçunda görevli mahkeme, suç için öngörülen hapis cezasının üst sınırı dikkate alındığında Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre asliye ceza mahkemesidir; zira ağır ceza mahkemeleri ağırlaştırılmış müebbet, müebbet veya on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlara bakmakla görevliyken terk suçunda öngörülen ceza bu sınırın altında kaldığından kovuşturma asliye ceza mahkemesinde yapılır ve soruşturma Cumhuriyet savcılığı tarafından re’sen yürütülür.
