Tapu Kayıtlarının Hatalı Tutulması Nedeniyle Devletin Tazminat Sorumluluğu – TMK m.1007

Giriş

Türk mülkiyet hukukunun temel taşını oluşturan tapu sicili sistemi, taşınmazlar üzerindeki hakların belirlenmesi, aleniyet kazanması ve hukuki güvenliğin tesisi açısından vazgeçilmez bir öneme sahiptir. Devletin bu sicilleri tutma görevi, sadece idari bir faaliyet değil, aynı zamanda mülkiyet hakkının anayasal güvencesini sağlayan temel bir kamu hizmetidir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 1007. maddesi, bu sistemin kusursuz işleyişini garanti altına almak amacıyla, tapu sicilinin tutulmasından doğan tüm zararlardan devletin doğrudan sorumlu olduğunu hükme bağlamıştır. Bu sorumluluk rejimi, tapuya güven ilkesinin (TMK m. 1023) ve sicilin aleniyeti prensibinin (TMK m. 1020) doğal bir uzantısıdır; zira devlet, tuttuğu kayıtların doğruluğunu topluma karşı taahhüt etmektedir.

Madde Metni; TMK m.1007

“Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur. Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder. Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür.”

Tapu Sicili Sisteminin Temel İlkeleri ve Devletin Garanti Borcu

Tapu sicili, taşınmazların hukuki ve geometrik durumlarını göstermek amacıyla devletin denetimi ve sorumluluğu altında tutulan resmi kayıtların bütünüdür. Hukuk sistemimizde taşınmazlar üzerindeki ayni hakların kazanılması, devri veya sınırlandırılması ancak bu sicile yapılan tescil ile mümkündür. Bu kurucu etki, sicildeki kayıtların gerçek hak durumunu yansıtmasını zorunlu kılar. Devletin TMK 1007 kapsamındaki sorumluluğu, esasen bir “garanti borcu” niteliğindedir; yani devlet, tapu sicilinin tutulması sırasında meydana gelebilecek her türlü hatanın mali sonucunu üstlenerek, kişilerin mülkiyet haklarını koruma altına almaktadır.

Tapu sicilinin aleniyeti ilkesi gereğince, hiç kimse sicildeki bir kaydı bilmediğini ileri süremez. Bu denli güçlü bir hukuki karineye sahip olan sicilin, hatalı tutulması durumunda ortaya çıkacak zararların yine devlet tarafından karşılanması hakkaniyet gereğidir. TMK 1007 ile getirilen bu düzenleme, hem gerçek hak sahibini hem de sicile güvenerek işlem yapan iyi niyetli üçüncü kişileri koruma amacı gütmektedir.

Tapu Sicilinin Unsurları ve Kapsamı

Devletin sorumluluğunun sınırlarını belirleyen “tapu sicili” kavramı, sadece tapu kütüğünden ibaret değildir. Türk Medeni Kanunu ve Tapu Sicili Tüzüğü çerçevesinde bu kavram, ana ve yardımcı sicillerin yanı sıra bu sicilleri tamamlayan tüm belgeleri kapsar.

Devletin sorumluluğu, bu tablodaki tüm unsurların tutulması sırasındaki hataları kapsar. Örneğin, bir azil belgesinin “Aziller Sicili”ne işlenmemesi sonucu azledilen vekilin yaptığı satış işleminden doğan zarardan devlet sorumlu tutulacaktır. Aynı şekilde, kadastro planlarındaki teknik hatalar veya yüzölçümü yanlışlıkları da TMK 1007 kapsamında tazminat gerektirir.

Sorumluluğun Hukuki Niteliği: Kusursuz ve Asli Sorumluluk

TMK m. 1007’de düzenlenen sorumluluk, modern sorumluluk hukukunun en ağır türlerinden biri olan “kusursuz sorumluluk” (strict liability) niteliğindedir. Bu rejimde devletin sorumlu tutulabilmesi için tapu memurunun veya denetim makamının herhangi bir kusurunun (kast veya ihmal) varlığı aranmaz; zararın tapu sicilinin tutulması faaliyetinden kaynaklanmış olması yeterlidir.

Kusursuz Sorumluluğun Gerekçesi ve Kamu Hizmeti Kuramı

Devletin tapu sicilinden doğan sorumluluğunun kusura dayanmamasının temelinde, bu hizmetin devletin “hâkimiyet tasarrufu” ve bir kamu gücü kullanımı olması yatmaktadır. Bireyler, taşınmaz işlemlerini kendi iradeleriyle seçtikleri bir merciyle değil, devletin tayin ettiği tek yetkili kurum olan tapu daireleriyle yapmak zorundadır. Bu zorunlu ilişki içinde devletin hata yapması halinde, zararın faturasının memurun kusuru olup olmamasına bakılmaksızın devlete kesilmesi hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir. Doktrinde bu sorumluluk aynı zamanda bir “tehlike sorumluluğu” veya “nesnel sorumluluk” olarak da adlandırılır; zira tapu sicili gibi hayati bir kaydın tutulması kendi içinde bir risk barındırır ve devlet bu riski garanti ederek sistemi ayakta tutar.

Asli Sorumluluk İlkesi

Devletin sorumluluğu “asli”dir. Bu, zarar gören kişinin öncelikle zarara sebep olan memura dava açmak zorunda olmadığı, doğrudan devlete (Hazineye) yönelebileceği anlamına gelir. Zarar gören, tapu dairesinde kimin hata yaptığını araştırmak veya o kişinin kusurunu ispatlamak külfeti altında değildir; sicildeki yolsuzluğu ve doğan zararı ispat etmesi kâfidir.

Devletin Sorumluluğunun Şartları

TMK m. 1007 kapsamında bir tazminat alacağının doğabilmesi için dört temel şartın kümülatif olarak gerçekleşmesi gerekmektedir: bir fiil (veya kaçınma), bu fiilin hukuka aykırı olması, bir zararın varlığı ve illiyet bağı.

1. Tapu Sicilinin Tutulmasına İlişkin Bir Fiil veya Kaçınma

Sorumluluk, “tapu sicilinin tutulması” kavramına giren her türlü eylemden kaynaklanabilir. Bu eylem, bir tescilin yanlış yapılması gibi olumlu bir davranış (fiil) olabileceği gibi, yapılması gereken bir işlemin yapılmaması (kaçınma/ihmal) şeklinde de tezahür edebilir.

• Hatalı Tescil ve Terkin İşlemleri: Bir mülkiyet hakkının yanlış kişi adına tescili, hisse oranlarının hatalı yazılması veya mevcut bir ipoteğin hukuksuz bir şekilde sicilden silinmesi bu kapsamdadır.
• Kaçınma ve İhmaller: Mahkeme tarafından gönderilen bir ihtiyati tedbir kararının kütüğe işlenmemesi, bir satış vaadi şerhinin talep edilmesine rağmen kaydedilmemesi sonucu taşınmazın üçüncü kişiye satılması devletin sorumluluğunu doğuran tipik ihmallerdir.
• Belge ve Plan Hataları: Kadastro tespiti sırasında yapılan ölçüm hataları, sınırların yanlış belirlenmesi veya yüzölçümünün eksik hesaplanması da “sicil tutma” faaliyeti içinde değerlendirilir.

2. Hukuka Aykırılık

Yapılan tapu işleminin mevzuata (kanun, tüzük, yönetmelik) aykırı olması gerekir. Kusursuz sorumlulukta hukuka aykırılık, sicildeki kaydın maddi gerçekle örtüşmemesi durumunda kendiliğinden var kabul edilir. İşlemi yapan memurun iyi niyetli olması veya sahte bir belgeye dayanması hukuka aykırılığı ortadan kaldırmaz; zira devletin taahhüdü “doğru kayıt” tutulması üzerinedir.

3. Maddi Zararın Doğmuş Olması

Devletin tazminat borcu ancak gerçekleşmiş bir “maddi” zarar halinde söz konusu olur; manevi tazminat talepleri TMK 1007 kapsamı dışındadır. Zarar, bir kişinin malvarlığında iradesi dışında meydana gelen azalmadır.

Zararın doğmuş sayılabilmesi için “yolsuz tescilin düzeltilmesi davası” (TMK m. 1025) ile sicilin düzeltilme imkânının kalmamış olması gerekir. Eğer taşınmaz iyi niyetli üçüncü bir kişiye geçmişse ve TMK m. 1023 uyarınca bu kişinin iktisabı korunuyorsa, gerçek hak sahibi mülkiyeti geri alamayacağı için zarar kesinleşmiş kabul edilir.

4. Uygun İlliyet Bağı ve Bağı Kesen Haller

Zarar ile hatalı tapu işlemi arasında “uygun illiyet bağı” bulunmalıdır; yani zarar, hayatın olağan akışına göre o hatanın doğal bir sonucu olmalıdır. Kusursuz sorumlulukta illiyet bağının kesilebilmesi için ancak çok ağır sebepler gerekir.

• Zarar Görenin Ağır Kusuru: Kişinin kendi hatasıyla zarara davetiye çıkarması. Örneğin, tapu kaydını kontrol etmeden taşınmaz alması veya sahte olduğunu bildiği bir vekaletname ile işlem yapması.
• Üçüncü Kişinin Ağır Kusuru: Üçüncü bir kişinin (dolandırıcılık yapan vekil gibi) eyleminin zararın doğumunda birincil ve ezici etken olması. Ancak yargı pratiğinde, üçüncü kişinin kusuru olsa bile tapu memurunun bir denetim hatası varsa “müteselsil sorumluluk” (TBK m. 61) uyarınca devletin sorumluluğu devam eder.
• Mücbir Sebep: Deprem gibi öngörülemeyen doğa olaylarının doğrudan zarara yol açması.

Devletin Sorumluğunun Doğduğu Örnek Haller

Tapu sicili, mülkiyet hakkının hukuki güvenceye kavuşturulduğu en temel kamu kayıt sistemidir. Bu sistemin doğru ve eksiksiz işlemesi, yalnızca tapu kütüğündeki tescillerin doğruluğuna değil; kadastro tespitlerinden nüfus kayıtlarına, miras intikallerinden yardımcı sicillere kadar uzanan bütüncül bir idari zincirin sağlıklı işlemesine bağlıdır. Uygulamada ise bu zincirin herhangi bir halkasında meydana gelen hata, taşınmaz malikinin mülkiyet hakkını tamamen veya kısmen kaybetmesi gibi ağır sonuçlar doğurabilmektedir. İşte bu noktada, Türk Medeni Kanunu’nun 1007. maddesi, tapu sicilinin tutulmasından kaynaklanan zararlar bakımından devlete kusursuz ve asli bir sorumluluk yükleyerek, mülkiyet güvenliğini koruyan temel hukuki mekanizma olarak karşımıza çıkmaktadır.

I. Kadastro Tespiti Sırasında Yapılan Hatalardan Doğan Zararlar

Tapu sicilinin tutulmasına ilişkin sorumluluk yalnızca tapu kütüğündeki işlemlerle sınırlı olmayıp, kadastro tespiti ve bu tespit sonucunda yapılan ilk tescil işlemlerini de kapsar. Kadastro çalışmaları, tapu sicilinin maddi temelini oluşturan geometrik ve hukuki verilerin belirlendiği aşama olup, bu aşamada yapılan hatalar doğrudan TMK m.1007 kapsamında devletin tazminat sorumluluğunu doğurur.

Kadastro sırasında meydana gelen başlıca hatalar şunlardır:

• Taşınmaz sınırlarının fiili duruma aykırı şekilde belirlenmesi,
• Komşu parsellerle çakışma yaratacak biçimde yüzölçümü hesaplanması,
• Taşınmazın niteliğinin (arsa, tarla, bağ, bahçe vb.) yanlış tespit edilmesi,
• Zilyetlik süresinin veya hukuki sebebin hatalı değerlendirilmesi,
• Kadastro tutanağına aykırı tescil yapılması.

Bu tür hatalar neticesinde gerçek hak sahibi taşınmazını tamamen veya kısmen kaybedebilir ya da taşınmazın ekonomik değeri ciddi biçimde azalabilir. Kadastro tespiti ile tapu tescilinin tek ve bölünmez bir süreç olduğu, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında açıkça kabul edilmiştir. Bu nedenle kadastro kaynaklı bir yanlışlık, “idari işlem” olarak değerlendirilip TMK m.1007 kapsamı dışında bırakılamaz.

Özellikle orman, mera veya kamu malı olduğu gerekçesiyle yapılan hatalı kadastro tespitleri sonucu, uzun yıllar tapulu olarak kullanılan taşınmazların bedelsiz şekilde Hazine adına tescil edilmesi hâlinde, gerçek hak sahibinin uğradığı zarar doğrudan devletin sorumluluğundadır.

II. Ketmi Verese (Gizli Mirasçı) Nedeniyle Yapılan Hatalı Tesciller

Uygulamada sıkça karşılaşılan bir diğer zarar türü, ketmi verese (gizli mirasçı) olgusundan kaynaklanan hatalı tapu tescilleridir. Ketmi verese; miras bırakanın ölümünden sonra yapılan intikal işlemlerinde, mirasçılardan birinin veya birkaçının bilinçli ya da bilinçsiz şekilde mirasçılar arasında gösterilmemesi hâlidir.

Tapu sicilinde miras intikali yapılırken, tapu idaresi nüfus kayıtlarına ve veraset ilamına dayanarak işlem yapar. Ancak;

• Veraset ilamının eksik düzenlenmesi,
• Nüfus kayıtlarında güncelleme yapılmaması,
• Tapu memurunun sunulan belgeleri yeterince denetlememesi
• Muhtar ilmuhaberlerinde sahtelik hali

gibi nedenlerle mirasçılardan biri dışlanarak yapılan tesciller, sicilde yolsuz tescil niteliği taşır.

Ketmi verese durumunda dışlanan mirasçı, TMK m.1025 kapsamında tapu iptali ve tescil davası açabilir. Ancak taşınmaz, bu süreçte iyi niyetli üçüncü kişilere devredilmişse ve TMK m.1023 gereği bu iktisap korunuyorsa, gerçek mirasçı mülkiyeti geri alamaz. İşte bu noktada zarar kesinleşir ve TMK m.1007 uyarınca devlet aleyhine tazminat davası açılabilir.

Burada dikkat edilmesi gereken husus, zararın kaynağının yalnızca mirasçıların beyanı değil, tapu sicilinin tutulmasındaki denetim eksikliği olmasıdır. Yargı uygulamasında, tapu memurunun şekli inceleme ile yetinmesi ve açık çelişkileri görmezden gelmesi hâlinde, devletin sorumluluğu kabul edilmektedir.

III. Nüfus Kayıtlarının Hatalı Tutulmasından Kaynaklanan Tapu Zararları

Tapu sicili işlemleri büyük ölçüde nüfus kayıtlarına entegre şekilde yürütülmektedir. Malik bilgileri, mirasçılık ilişkileri ve kimlik verileri, nüfus kayıtlarına dayanılarak tapu siciline aktarılmaktadır. Bu nedenle nüfus kayıtlarında yapılan hatalar, zincirleme biçimde tapu siciline yansımakta ve ağır mülkiyet kayıplarına yol açabilmektedir.

Nüfus kayıtlarından kaynaklanan başlıca sorunlar şunlardır:

• İsim, soyisim veya T.C. kimlik numarasının yanlış yazılması,
• Aynı isimli kişilerin karıştırılması,
• Ölüm kaydının işlenmemesi veya geç işlenmesi,
• Evlatlık, soybağı veya vatandaşlık bilgilerinin eksik ya da hatalı olması.

Bu tür hatalar sonucunda taşınmaz, hak sahibi olmayan bir kişi adına tescil edilebilmekte veya miras intikali tamamen yanlış kişilere yapılabilmektedir. Nüfus kayıtları idari bir faaliyet olmakla birlikte, bu kayıtlara dayanılarak oluşturulan tapu sicili, TMK m.1007 anlamında devletin garanti borcu altındadır.

Dolayısıyla nüfus idaresinin kusuru ileri sürülerek devletin sorumluluğundan kaçınılamaz. Zarar gören kişi, tapu siciline güvenerek işlem yapılmış olmasını ve mülkiyet hakkının kaybedildiğini ispatladığı takdirde, doğrudan Maliye Hazinesi’nden tazminat talep edebilir.

IV. Bu Hallerin Ortak Hukuki Niteliği

Kadastro hataları, ketmi verese vakaları ve nüfus kayıtlarındaki yanlışlıklar; her ne kadar farklı idari süreçlerden kaynaklansa da, ortak noktaları tapu sicilinin maddi gerçeğe aykırı şekilde oluşturulmasına yol açmalarıdır. Yargıtay’ın istikrarlı yaklaşımı, bu tür durumlarda zararın “sicilin tutulmasından doğduğu” yönündedir.

Bu nedenle;

• Hatanın kaynağının kadastro, nüfus veya veraset olması,
• Memurun kusurunun ispat edilememesi,
• Üçüncü kişilerin de kusurlu davranmış olması

TMK m.1007 kapsamındaki devlet sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Tazminat Davasının Usul Hukuku Boyutu

TMK m. 1007’ye dayalı davalar, devletin özel hukuk sorumluluğuna dayandığı için adli yargı mercilerinde (Asliye Hukuk Mahkemeleri) görülür.

Görev, Yetki ve Husumet

TMK m. 1007/3’te yer alan yetki kuralı kesin niteliktedir; tarafların yetki sözleşmesi yapması mümkün değildir ve mahkeme yetkisizliği her aşamada resen gözetmek zorundadır. Davanın davalısı, tapu kayıtlarını tutan kurum (TKGM) değil, devletin tüzel kişiliğini temsilen Maliye Hazinesi’dir.

Zamanaşımı

TMK m. 1007’de özel bir zamanaşımı süresi öngörülmemiştir. Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi (AYM), bu boşluğu Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) genel zamanaşımı hükümlerini kıyasen uygulayarak doldurmuştur.

Uzun yıllar süren tartışmaların ardından güncel uygulama şu şekildedir: Bu davalar, TBK m. 146 (Mülga BK 125) uyarınca 10 yıllık genel zamanaşımı süresine tabidir. Zamanaşımı süresi, zararın doğduğunun ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği andan itibaren başlar. Uygulamada genellikle tapu iptali davasının kesinleştiği tarih, zararın kesin olarak öğrenildiği tarih kabul edilir.

Yaşar Çoban Kararı ve Mahkemeye Erişim Hakkı

Anayasa Mahkemesi’nin “Yaşar Çoban” kararı, zamanaşımı konusunda bir dönüm noktasıdır. AYM, özellikle orman ve kıyı kenar çizgisi nedeniyle mülkiyetin kaybedildiği durumlarda, eski ve katı içtihatlar nedeniyle dava açamayan kişilere karşı zamanaşımının işletilmesini “mahkemeye erişim hakkının ihlali” olarak görmüştür. Bu karar sonrası, zararın gerçekten ve hukuken öğrenildiği anın tespiti, hak kayıplarını önlemek adına daha esnek ve hak sahibi lehine yorumlanmaya başlanmıştır.

Belirsiz Alacak Davası

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun (HGK) 10.11.2022 tarihli kararı uyarınca, TMK 1007 davaları “belirsiz alacak davası” olarak açılabilir. Taşınmazın değerinin davanın açıldığı tarihte davacı tarafından objektif olarak belirlenmesi mümkün olmadığından, davacı asgari bir tutar göstererek dava açabilir ve bilirkişi raporu sonrası talebini artırabilir. Bu usul, zamanaşımı defi karşısında davacıyı koruyan hayati bir mekanizmadır.

Zararın Hesaplanması: Hangi Tarih ve Hangi Yöntem?

Tazminat miktarı belirlenirken, taşınmazın mülkiyetinin kaybedildiği tarihteki “gerçek sürüm (piyasa) değeri” esas alınır. Hesaplamada taşınmazın cinsine göre farklı yöntemler uygulanır:

1. Arsalarda Emsal Karşılaştırma: Dava tarihindeki emsal satışlar üzerinden değer takdir edilir.
2. Arazilerde Gelir Metodu: Taşınmazın yıllık net geliri (ürün verimi) üzerinden bir kapitalizasyon değeri hesaplanır.
3. Bütünleyici Parçalar: Taşınmaz üzerindeki yapılar, ağaçlar ve diğer müştemilatlar da zarar kapsamına dahil edilir.

Zararın doğduğu an ile ödeme anı arasında geçen süre için kanuni faiz işletilmesi mümkündür.

Orman ve Kıyı Kenar Çizgisi Nedeniyle Tapu İptalleri

Türkiye’de mülkiyet hukukunun en sancılı konularından biri, vatandaşların tapulu arazilerinin sonradan orman olduğu veya kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı gerekçesiyle bedelsiz olarak Hazine adına tescil edilmesidir.

AİHM’in Turgut Kararı ve İçtihat Değişikliği

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Turgut ve Diğerleri v. Türkiye kararında, taşınmazın değerini karşılayan makul bir tazminat ödenmeksizin mülkiyetin elinden alınmasını “mülkiyet hakkının ihlali” ve “adil dengenin bozulması” olarak nitelendirmiştir. Bu karar öncesinde Yargıtay, orman kadastrosunun bir “idari işlem” olduğunu ve tapu sicili tutma faaliyeti olmadığını savunarak tazminat taleplerini reddetmekteydi.

2009 yılındaki tarihi içtihat değişikliği ile Yargıtay, kadastro tespiti ve tapu tescilinin bir bütün olduğunu, devletin kendi hatasıyla oluşturduğu tapu kaydına güvenen vatandaşın zararını TMK 1007 uyarınca karşılaması gerektiğini kabul etmiştir. Bu değişim, binlerce mağdur için hukuki bir yol açmıştır.

Devletin Görevli Memura Rücu Hakkı

TMK m. 1007/2’ye göre devlet, ödediği tazminatı zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder. Burada “rücu”, devletin kendi memuruna dönerek ödediği parayı geri istemesidir.

Rücu Şartları ve Memurun Sorumluluğu

Rücu mekanizması, devletin tazminat ödemesindeki “kusursuzluk” kuralından ayrılır. Bir memura rücu edilebilmesi için şu şartların varlığı şarttır:

• Kusur Şartı: Memurun zararın oluşmasında kasten veya ihmalen hatalı bir davranışı olmalıdır. Hiçbir kusuru olmayan memura rücu edilemez.
• Hukuka Aykırılık: Memurun mevzuat hükümlerine (Tapu Kanunu, Sicil Tüzüğü vb.) aykırı hareket etmiş olması gerekir.
• Zamanaşımı: Rücu davası, devletin tazminatı ödediği tarihten itibaren 2 yıl ve her halükarda ödemeden itibaren 10 yıl içinde açılmalıdır (Tapu Kanunu Ek m. 2).

Personel Üzerindeki Mali Etkiler

Tapu memurları üzerindeki bu rücu tehdidi, ciddi bir mesleki stres kaynağıdır. Taşınmaz değerlerinin milyonlarca lirayı bulduğu günümüzde, bir memurun yaptığı tek bir hata sonucu tüm malvarlığını kaybetme veya mirasçılarına borç bırakma riski, çalışanlar üzerinde ağır bir baskı oluşturmaktadır. Makalelerde, bu durumun tapu çalışanları arasında “reddi miras” hazırlıkları yapma veya meslekten kaçma gibi korunma reflekslerine yol açtığı vurgulanmaktadır.

Sonuç

Türk Medeni Kanunu’nun 1007. maddesi, tapu siciline duyulan kamu güvenini korumak adına devlete ağırlaştırılmış bir sorumluluk yüklemiştir. Bu sorumluluk, bireylerin mülkiyet haklarını devletin koruması altına alan, teknik hatalar karşısında vatandaşı yalnız bırakmayan bir “adalet kalkanı” niteliğindedir.

Günümüzde yargı içtihatları, özellikle zamanaşımı ve belirsiz alacak davası konularında hak sahibi lehine genişleyen bir yorum benimsemektedir. Bu yaklaşım, mülkiyet hakkının kutsallığı ile devletin kamu hizmeti yükümlülüğü arasındaki dengeyi sağlamayı amaçlar. Ancak devletin ödediği tazminatlar nedeniyle memurlara uygulanan rücu mekanizmasının, personelin çalışma huzurunu ve idari işleyişi olumsuz etkilemeyecek şekilde, “ağır kusur” odaklı olarak yeniden yapılandırılması gerektiği doktrinde tartışılmaya devam etmektedir. Sonuç olarak tapu sicili, devletin bu garanti borcu sayesinde “taşınmazların tapusu” olmaya devam etmekte, mülkiyet güvenliği bu hukuki sorumluluk rejimi ile ayakta durmaktadır.